Verdonk wil helderheid over Turkse schijnhuwelijken

Een minister met een missie. Zo presenteert Verdonk zich bij haar bezoek aan Turkije. De integratie van nieuwkomers wordt strenger.

Minister Verdonk (Vreemdelingenzaken en Integratie) wil dat bij visumaanvragen sneller duidelijker wordt of er sprake is van een schijnhuwelijk en of documenten zoals geboortebewijzen vals zijn. Ook wil ze dat buitenlanders die langer in Nederland blijven dan hun toeristenvisum toestaat, worden beboet of niet opnieuw een visum krijgen. Dat zei ze gisteren na de tweede dag van haar bezoek aan Turkije.

Medewerkers van de visumafdeling van de Nederlandse ambassade in Ankara maakten haar duidelijk dat de huidige procedures rondom visumaanvragen ,,grote frustraties bij hen oproepen''. Zo is het volgens hen vrijwel onmogelijk op te treden tegen schijnhuwelijken, die in steeds vaker voorkomen. Ze stelden voor beide partners gelijktijdig, maar afzonderlijk te interviewen om zo te kunnen verifiëren of hun verhalen overeenkomen.

Ook zeiden ze vaak op onjuiste geboortegegevens te stuiten. Turkse baby's worden soms op naam van een in Nederland verblijvend familielid gezet. Op korte termijn levert dat kinderbijslag op, op de langere termijn geeft dat uitzicht op gezinshereniging in Nederland. Volgens de medewerkers van de visumafdeling in Ankara, die vorig jaar 11.467 aanvragen voor zowel toeristen -als zakelijke visa en voorlopige machtigingen voor verblijf voor gezinshereniging en -vorming afgaven, laat de Turkse wet ,,dit soort fraude toe''. Volgens hen is de verklaring van één betrokkene genoeg om opname in het Turkse geboorteregister te bewerkstelligen. Daarbij wordt, zeiden ze, niet gevraagd naar een medische verklaring.

Verdonk wil dat in de nieuwe visumwet die ze met minister Bot (Buitenlandse Zaken) voorbereidt, sancties worden opgenomen voor mensen die de duur van hun toeristenvisum overschrijden. Nu kunnen deze mensen Nederland nog zonder boete verlaten of worden ze uitgezet. Gezien het grote aantal Turken in Nederland, 350.000, maken veel familieleden uit Turkije gebruik van een toeristenvisum om bij hen op bezoek te gaan.

Tijdens een bezoek gisteren aan Serefligökgözü, een dorp 100 kilometer ten zuiden van Ankara, stuitte de minister eveneens op dat fenoneem. Van de oorspronkelijke 350 families wonen ruim er 250 in Nederland, veelal in Amsterdam. Het viel haar op dat in Serefligökgözü ook de tweede generatie nog een sterke oriëntatie heeft op het dorp en er vaak terugkeert. Het irriteerde haar dat een deel van die Turken over een beter en duurder huis beschikt dan de mensen die daar zijn blijven wonen.

De minister is vooral in Turkije om haar nieuwe, strengere integratiebeleid uit te leggen en medewerking te vragen van de Turkse minister van Justitie om uitgeprocedeerde asielzoekers en illegale Turken te kunnen terugsturen. Het probleem is nu, aldus Verdonk, dat Turkije niet toestaat dat deze met een laissez-passer terugkeren. Ze moeten beschikken over een paspoort om weer in Turkije te worden toegelaten. Haar Turkse collega van Justitie beloofde dat aan deze regel een einde komt, aldus Verdonk. Het gaat volgens haar om 2.000 Turken.

Ook sprak Verdonk met de minister over het groeiende aantal Turkse mannen dat hun bruid en eventuele kinderen na de vakantie in Turkije achterlaat, voordat zij over een zelfstandige verblijfsvergunning in Nederland beschikken. In tegenstelling tot wat een meerderheid in de Tweede Kamer wil, weigert Verdonkdeze vrouwen eerder dan de toegestane termijn van drie jaar een eigen verblijfsvergunning te geven. Deze vrouwen melden zich vaak bij de Nederlandse ambassade met de klacht dat ze terugwillen naar Nederland maar niet over papieren beschikken. Verdonk zegt dat ze wil laten onderzoeken of deze vrouwen er bij zijn gebaat in Nederland te scheiden in plaats van in Turkije, omdat dat hun veelal een hogere alimentatie oplevert.

Voorts inspecteerde de bewindsvrouw de drie nieuw balies in aanbouw op de visumafdeling in Ankara, die speciaal worden ingericht voor Turkse bruiden die zich bij hun man in Nederland willen voegen. Vanaf midden volgend jaar moeten ze voordat ze toegang tot Nederland krijgen tenminste 500 woorden Nederlands kennen en enige kennis over de nieuwe samenleving hebben. Dat wordt via de computer op de Nederlandse diplomatieke missies getest.

De visumafdeling in Ankara, die van alle Nederlandse missies de meeste zaken met betrekking tot huwelijksmigratie behandelt, verwacht straks veertien van dergelijke inburgeringexamens per dag af te nemen.

,,Door zich voor te bereiden op hun nieuwe leven, realiseren deze veelal jonge vrouwen zich beter waar ze aan beginnen'', aldus Verdonk in een gesprek met de Turkse pers. Is dat niet in strijd met de mensenrechten, vroeg een van hen, en met de Europese verdragen? ,,Welnee'', meende de bewindsvrouw, ,,het stimuleert deze vrouwen juist om eenmaal in Nederland sneller hun eigen weg te vinden.'' Ook werpt het volgens haar een buffer op tegen huiselijk geweld waar met name allochtone vrouwen steeds vaker het slachtoffer van worden.

Maar hoe beschermt het leren van de Nederlandse taal deze vrouwen tegen geweld en eerwraak, vroegen Turkse journalisten. ,,Wie heeft geleerd dat mannen en vrouwen in Nederland gelijk zijn, kan beter voor haar eigen rechten opkomen'', antwoordde ze. De journalisten keken haar ongelovig aan. Het riekt volgens hen meer naar een manier om de immigratie van jonge, weinig opgeleide Turkse vrouwen te beperken, dan dat het bijdraagt aan hun integratie.