Turks kruit

Kuddegedrag kan winstgevend zijn. Kijk maar naar de recente geschiedenis van de EU. Zodra in de jaren negentig de komst van de monetaire unie, en daarmee de euro, zeker leek, stapten beleggers massaal in wrakke Italiaanse obligaties.

Italië had een desastreuze reputatie voor wat betreft zijn inflatie, de begroting en de koers van de lire. Dat, zo dachten beleggers, zou allemaal achter de rug zijn in de muntunie. Hun stap in Italiaanse obligaties bleek terecht. De stijgende koers van de obligaties bracht de Italiaanse effectieve rente omlaag naar het Duitse niveau waar rente, als de euro er eenmaal was, toch dichtbij zou komen.

Die lagere rente was gunstig voor de Italiaanse begroting, waardoor de obligaties nóg aantrekkelijker werden, nog meer in koers stegen, en de rente nog dichter bij het Duitse niveau kwam. Enzovoorts.

Op een gespreide Italiaanse obligatieportefeuille kon in de jaren 1995, 1996 en 1997 een jaarrendement van tot 25 procent worden behaald. En bij een belegging in enkel tienjaarsobligaties was het rendement nog veel en veel beter.

Het kunstje, dat op de markt een convergence play wordt genoemd, is later vaker herhaald. Bij Griekenland - op basis van wat nu overigens verdraaide begrotingsresultaten blijken te zijn - en bij de toetredende Oost-Europese landen.

Maar zoals dat gaat: als de truc eenmaal bekend is, moeten beleggers steeds eerder instappen om de anderen vóór te zijn en de volle winst te pakken. Zo was er het afgelopen jaar ook een enorme vraag naar Roemeense en Bulgaarse obligaties, vooruitlopend op toetreding tot de EU - nog niet de euro - in 2007.

Het kan nóg eerder. Turkse obligaties zijn de afgelopen jaren door het dak gegaan - een koersstijging van 92 procent in drie jaar, een beweging die in de loop van dit jaar versnelde. De renteverschillen tussen Turkse obligaties in harde valuta, en Duitse obligaties zijn nu historisch klein. Ook hier wordt gerekend op een gunstige spiraal: Turkije's forse overheidsschuld van 150 miljard dollar, die het land aan het infuus van het Internationaal Monetair Fonds bracht, wordt beter te dragen naarmate de rente daalt.

Nu wordt 2015 genoemd als indicatie van toetreding tot de EU, niet eens tot de euro. En gisteren gaf de Europese Comissie weliswaar haar fiat aan het starten van toetredingsonderhandelingen met Turkije, maar in december dit jaar beslissen de Europese regeringsleiders daar pas over. En dan komen er ook nog de nodige nationale referenda.

Wie winst wil maken met convergentie moet er steeds vroeger bij zijn. Maar op de Turkse obligatiemarkt lopen de buitenlandse beleggers nu wel heel erg op de zaken vooruit.