Stoer vmbo onzeker over eigen imago

Het vmbo heeft een slecht imago. Dat is slecht voor het zelfbeeld van de scholieren. De film See Yourself moet daar verandering in brengen.

Ook in Den Haag denken ze niet al te best over het vmbo, wil Wouter Bos maar zeggen. ,,Ik heb een top-3 gemaakt van de dingen die op het Binnenhof over jullie school gezegd worden'', zei de PvdA-fractievoorzitter in de Tweede Kamer gistermiddag in de Amsterdamse bioscoop Tuschinski. ,,Op de derde plek staat: vmbo is het slechtste onderwijs. De tweede plaats is voor de opmerking dat vmbo het laagste onderwijs is. En op de eerste plaats, en dit wordt echt gezegd, vmbo is het afvoerputje van het onderwijs.''

De jongeren in de volle bioscoopzaal joelen. Bos: ,,Jullie moeten respect krijgen!'' Presentator en rapper Ali B, zelf ooit vmbo'er, wil precies weten wie het gezegd hebben. Zij moeten oppassen, zegt hij. Want: ,,I have a dream. Alle vmbo'ers krijgen respect!''

De film See Yourself is een project van de Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs (JOB), een organisatie van mbo-scholieren, en wordt financieel ondersteund door de overheid. De film moet het zelfvertrouwen van de vmbo'ers verbeteren. In de dertig minuten durende film worden vijf scholieren gevolgd. Alle clichés komen aan bod: er wordt gestolen, drugs gebruikt, de politie moet er aan te pas komen en iemand loopt van huis weg. Aan de film werkten vijftienhonderd scholieren mee, zowel voor als achter de camera's. Uit de opgetekende verhalen werd de film samengesteld. De film is bij vlagen grappig, maar heeft ook een serieuze ondertoon. Hoopvol lijkt de situatie aanvankelijk niet, maar See Yourself toont de waarde van vmbo'ers in bijvoorbeeld de zorg.

Kete Kervezee, inspecteur-generaal van het Onderwijs: ,,Jullie hebben twee talenten. Jullie kunnen je handen gebruiken en theorie leren.'' Dat kunnen ze op de havo niet, merkt een opgeschoten jongere in de zaal op. Alle aanwezigen lachen.

Het vmbo-gevoel is vandaag het wij-gevoel. De scholieren zien er zonder uitzondering stoer en wereldwijs uit. Maar, zo blijkt uit de woorden van scholieren in de film, achter die façade schuilt onzekerheid, over de arbeidsmarkt, en over hoe anderen over het vmbo denken. Daar moet iets aan gedaan worden, zegt staatssecretaris Mark Rutte (VVD). ,,Ik kan zo boos worden op het beeld dat over deze school heerst.''

,,We gaan hier even iets rechtzetten'', zegt Ali B. ,,We komen ons respect halen bij de mensen die denken dat vmbo niets voorstelt.''

Het motto van de film is verpakt in een modieuze rap. `Wij zijn de Nederlandse ruggengraat. Zorg dat je met respect over ons praat. Wij fixen wat u wil, maken het verschil, want als wij niets doen, ligt alles stil!'

Wouter Bos: ,,Als ik opsta en ga douchen, komt dat door de loodgieter. En als ik daarna een boterham eet, komt dat door de bakker.''

Voor de jongeren is de komst van prinses Máxima het belangrijkst. Ze krijgt een applaus dat normaal gesproken gereserveerd is voor popsterren. Máxima vindt de film mooi, zegt ze, en wenst de leerlingen succes. ,,Jullie moeten hard werken om dit doel te bereiken.''

Vanaf volgende week krijgen alle vmbo-scholen de film op dvd opgestuurd. Of hij ook buiten het schoolciruit te zien zal zijn, is nog niet bekend. Wel staat een televisieserie inmiddels in de steigers.