Nederland is een beetje uit

Op de eerste handelsdag van de Frankfurter Buchmesse bleek dat de internationale belangstelling voor Nederlandse auteurs tanende is.

Hij is er weer. ,,Ik ben een jaar niet gekomen en ze zeiden dat ik dus maar weer eens moest komen. Wie ben ik dan om `nee' te zeggen?'' Harry Mulisch kijkt tevreden rond op de borrel van zijn uitgeverij De Bezige Bij in hotel Frankfurter Hof. Met vooral internationale `vrienden' wordt het 60-jarig bestaan van `The Busy Bee' gevierd. Het jubileum doet Mulisch niet veel (,,ieder jaar is er één''), al hij is zeer te spreken over directeur Robert Ammerlaan.''

Van alle Nederlandse uitgevers maakt De Bezige Bij de meest tevreden indruk op de eerste handelsdag van de Buchmesse. In zijn toespraak zegt Ammerlaan dat het bedrijf zich weer aan de top van het Nederlandse uitgeefwezen bevindt. Behalve Mulisch heeft de uitgeverij Jessica Durlacher, Leon de Winter, Moses Isegawa en Erwin Mortier naar de Buchmesse laten komen. Die laatste is er voor het eerst: ,,Het doet me aan de Antwerpse diamanthandel denken. Je ziet mensen de hele tijd praten, het lijkt nergens over te gaan en dan zijn er plotseling toch zaken gedaan.''

Zoals meestal de afgelopen jaren signaleren de Nederlandse uitgevers ,,een rustige beurs''. De grootste hausse aan belangstelling voor Nederlandse titels is voorbij. In de tientallen pagina's literatuurbeschouwing die de Duitse kranten rond de Buchmesse publiceren, ontbreken Nederlandse schrijvers nagenoeg. Alleen in de Frankfurter Allgemeine Zeitung komt Leon de Winter kort ter sprake. Op de economiepagina's, in een overzicht van welke beroemde schrijvers in welke beroemde hotels slapen.

Het gesprek van de dag gaat eerder over de reorganisatie van de boekendivisie van uitgever PCM, waar de literaire uitgeverijen Meulenhoff, Vassallucci en Prometheus samengevoegd zullen worden. Daarbij zal een groot aantal banen verdwijnen. De bekendmaking van de reorganisatie vlak voor de Buchmesse heeft bij andere uitgevers veel verbazing gewekt: ,,Normaal doe je iets leuks om de aandacht te trekken voor de Buchmesse'', zegt een van hen. ,,Nu staan hier mensen die niet zeker meer zijn van hun baan. Buitenlandse uitgevers vragen allemaal aan ons of ze aan Meulenhoff nog boeken kunnen verkopen.'' Volgens directeur Henk Pröpper van het Literair Productie- en Vertalingenfonds kan de reorganisatie bij PCM de buitenlanders niet veel schelen: ,,Ik hoor alleen alle Nederlanders erover.''

Over de nieuwe indeling van het bedrijf is bij de stand van PCM nog niets te vinden. Bij de betrokken uitgeverijen zelf heeft men het er liever niet over. ,,Tijdens de verbouwing gaat de verkoop door'', aldus Annette Portegies van Meulenhoff. ,,Wij blijven altijd vrolijk'', zegt Oscar van Gelderen van Vassallucci. ,,De timing is alleen wat ongelukkig. Nu zijn we steeds eerst iedereen een kwartier aan het uitleggen wat er aan de hand is. Maar verder maakt het niet veel uit.'' Volgens directeur Mai Spijkers van PCM Algemene Boeken was die timing onvermijdelijk. Tot het reorganisatieplan is uitgewerkt, waarschijnlijk over een maand, wil hij er slechts over kwijt dan dat de veranderingen uiteindelijk `goed nieuws' zijn.