`Ik hoop dat dit project er aan bijdraagt dat onze trots op Nederland wat hersteld wordt'

Ton Verlind, mediadirecteur bij de KRO, is filantroop geworden. Patriot en filantroop. Hij wil dat het televisiepubliek de Grootste Nederlander Aller Tijden kiest. Dat is tot daaraan toe, 't televisiepubliek heeft verstand van alles. Maar ineens schijnt Anne Frank niet mee te mogen doen. Ze bezat geen Nederlands paspoort.

Een Kamper ui heet zoiets. Ooit had de gemeenteraad van Kampen het te warm. Ze besloot tot een dure verbouwing waarbij de open haard drie meter verderop werd geplaatst. De heren snapten niet dat ze ook hun stoel achteruit hadden kunnen schuiven. Nu wil de KRO dat Anne Frank door de regering wordt genaturaliseerd zodat ze mag meedoen met een spelletje. Het komt bij de baasjes niet op hun spelregels aan te passen.

Lieve Anne, waar zit je? Ik spreek je maar aan – 't is besmettelijk – of je André Hazes bent. Ook al zo'n Grootste Nederlander. Op zijn uitvaart werd vaak naar een denkbeeldige hemel gewezen. Jij zit in dat hemeltje van je, Anne, vast geen bier te drinken. Misschien staar je mismoedig naar beneden naar Nederland. Misschien kijk je uit op Israël, al hoop ik dat je dan een blinddoek draagt. Of is iedereen in je hemeltje gelukkig met zijn statenloosheid?

Ik denk zelden na over mijn Nederlanderschap, lieve Anne. Ik weet niet of ik er te veel of te weinig trots op ben. Dat ik deel zou uitmaken van die kudde kaninefaten, onder de waterspiegel voortstrompelend en innig verliefd op zichzelf, tot niets dan halfslachtigheden in staat maar die halfslachtigheden luid rondtrompetterend, ik verzet me niet eens tegen het idee. Toch kan het gebeuren dat je van schaamte zelfs het laatste restje Nederlanderschap van je zou willen afschudden. Zoals nu, Anne, nu ze van jou een paspoorthouder willen maken omwille van een quizje.

Hoe ver kan een gek volk met zijn gekkigheid gaan?

Als jouw nationaliteit een probleem is voor mediadirecteuren en het verzamelde televisiepubliek printen ze toch binnen een kwartier een knap paspoort voor je uit? Nee, het moest een principiële kwestie worden. De regering aarzelde. Een paar dagen later deelde de regering mee dat ze toch bereid was het probleem te onderzoeken.

Wie onderzoekt eigenlijk het probleem van de regering? Wie onderzoekt de inhoud, mits aanwezig, van de hersenpan van de KRO-mediadirecteur? Hetzelfde tiep dat `onze' trots op Nederland wil helpen herstellen?

Herstel lijkt in de mode. 't Meest verontrustend is misschien het herstel, op alle fronten, van het obscurantisme en de ethische krampen. Maar een herstel van nationale trots bij het televisiepubliek? Het Nederlandse televisiepubliek spat, bij mijn weten, al uiteen van eigendunk over z'n eigen nederlandserigheid.

Ooit, lieve Anne, wilde je Nederlandse worden. Dat schreef je in april 1944. Maar zou jij een paspoort willen krijgen van de huidige minister Verdonk?