Feiten Irak brengen Bush niet van zijn stuk

Het Duelfer-rapport, waarin de afwezigheid van massavernietigingswapens in Irak wordt bevestigd, komt op een goed moment voor John Kerry.

Als het gaat om Irak dan ,,hebben [de VS] het op vrijwel alle punten bij het verkeerde eind gehad.'' Want ,,van de massale opslag van chemische, biologische of kernwapens is geen sprake'' geweest. Geen uitspraken van de Democratische presidentskandidaat John Kerry, maar afkomstig van Charels Duelfer, de Amerikaanse wapeninspecteur die in opdracht van president Bush het onderzoek naar massavernietigingswapens in Irak heeft geleid.

Een cadeautje van president Bush – het concluderende rapport van Duelfer dat hij gisteren ten overstaan van een commissie van de Amerikaanse Senaat presenteerde, kwam als een geschenk uit de hemel voor kandidaat Kerry. De afgelopen maanden hebben hij en zijn vice-presidentskandidaat John Edwards keer op keer gewezen op de `catastrofale fouten' die president Bush heeft gemaakt voorafgaand aan de oorlog in Irak.

Maar het Amerikaanse electoraat leek daar tot dusver weinig van onder de indruk. Irak stemt tot zorgen, zo geven de meeste Amerikanen wel toe, maar volgens de peilingen steunen zij Bush daar maar een beetje minder om. De belangrijkste reden daarvoor, aldus de Bush-getrouwen: de Republikeinse president spreekt duidelijke taal.

De Iraq Survey Group, waar Duelfer leiding aan geeft, heeft het afgelopen jaar keer op keer rapporten opgesteld waarin met zoveel woorden is gezegd wat nu in 918 pagina's gedetailleerd bijeen is gebracht: de verboden massavernietigingswapens die de Verenigde Staten volgens het Witte Huis dwongen tot een gewapend optreden in Irak, die zijn er niet.

De meeste Amerikanen zouden dit inmiddels wel moeten weten, maar president Bush en zijn campagneteam zijn er tot dusver wonderwel in geslaagd om de discussie over de precieze aanleiding van de oorlog te omzeilen. Het belangrijkste, aldus Bush, die de conclusies van het ISG-rapport gisteren zorgvuldig uit de weg ging, is dat de Iraakse leider Saddam Hussein een bedreiging vormde voor de wereldvrede, en dat hij nu, dankzij de inspanningen van de Verenigde Staten, achter slot en grendel zit. Bush weet dat niemand zal durven te bestrijden dat Amerika beter af is zonder Saddam.

Op campagne in Pennsylvania en Michigan zei Bush gisteren dat hij na de aanslagen van 11 september ,,zorgvuldig om zich heen had gekeken'' om vast te stellen waar ter wereld terroristen massavernietigingswapens zouden kunnen bemachtigen. Daarbij zou hem ,,één regime [zijn] opgevallen'': het Irak van Saddam Hussein. ,,Er was een risico, een echt risico dat Saddam Hussein wapens of informatie zo overhandigen aan terroristische netwerken'', zei Bush.

Koren op de molen van het Democratische kamp. Het Duelfer-rapport, nota bene in opdracht van het Witte Huis gemaakt, had diezelfde dag nog anders aangetoond. Kerry, druk met de voorbereiding van het tweede debat met Bush morgen, deed er het zwijgen toe. Maar zijn vice-presidentskandidaat Edwards, was des te feller. ,,De laatste twee mensen in Amerika die geloven dat de zaken goed gaan in Irak zijn George Bush en Dick Cheney'', zei hij op campagne in Florida. Het Duelfer-rapport bewees volgens Edwards opnieuw hoezeer de regering van president Bush ,,volledig buiten de werkelijkheid verkeert''.

De openbare conclusies van de Iraq Survey Group waren duidelijk een opsteker voor Edwards, die dinsdagavond, tijdens het debat met vice-president Dick Cheney, weliswaar overeind bleef, maar het af en toe moest afleggen tegen zijn zeer ervaren en vlijmscherpe tegenstander. ,,Al die wetenschap [aangaande de feiten in Irak], en nóg bleef Dick Cheney gisteren [dinsdagavond] herhalen dat hij alles precies zo over zou doen. George Bush heeft gezegd dat hij alles precies zo over zou doen. Ze verkeren in een staat van volledige ontkenning'', aldus Edwards.

Bush deed er nog een schepje bovenop door te zeggen dat Kerry in Irak een ,,strategie van terugtrekking'' aanhangt. De president zag geen aanleiding voor enige zelfkritiek. Die bewaarde hij duidelijk voor zijn volgende treffen met Kerry.