EU en Turkije oneens over start

Turkije en de Europese Unie zijn het oneens over de vraag wanneer de onderhandelingen over het Turkse lidmaatschap van de EU moeten beginnen.

De controverse bleek gisteren vrijwel direct nadat de Europese Commissie in een advies had gesteld dat Turkije rijp is voor het starten van de toetredingsbesprekingen. De Commissie verbindt daar stringente voorwaarden aan.

De Turkse premier Erdogan zei in een reactie op het advies dat de onderhandelingen in de eerste maanden van 2005 moeten beginnen. Maar de Europese Unie liet zich veel terughoudender uit. Nederland, dat momenteel als roulerend EU-voorzitter optreedt, liet gisteren in een officiële reactie weten dat een start van de onderhandelingen ,,in de tweede helft van 2005 een optie'' is. Voorwaarde is dan nog wel dat de regeringleiders van de Unie tijdens hun top op 17 december het advies van de Commissie overnemen.

Twee jaar geleden spraken de regeringsleiders van de Europese Unie nog uit dat de besprekingen met Turkije ,,onverwijld'' zouden beginnen op het moment dat door hen geconstateerd was dat het land voldoende hervormd was om de stap naar het volledig lidmaatschap van de Unie te zetten. Voorzitter Prodi van de Europese Commissie zei gisteren dat geen enkel resultaat van de besprekingen van tevoren is gegarandeerd.

Vanuit diverse landen in de Europese Unie werd gisteren gezegd dat de besprekingen met Turkije waarschijnlijk lange tijd in beslag zullen nemen. De Franse president Chirac sprak in dit verband over ,,ten minste tien tot vijftien jaar.'' Ook het Nederlandse voorzitterschap stelt dat de onderhandelingen veel tijd in beslag zullen nemen en concludeert dat ,,toetreding dus niet op korte termijn kan plaatsvinden.''

In het Europees Parlement, waar het rapport van de Europese Commissie gisteren werd gepresenteerd, leverden de christen-democraten, die daar de grootste fractie vormen, felle kritiek op de positieve aanbevelingen. Volgens fractievoorzitter Hans-Gert Pöttering worden in Turkije nog altijd op grote schaal mensenrechten geschonden. Om dezelfde reden maakte de Nederlandse eurocommissaris Bolkestein bezwaren tegen de conclusies van de Commissie. Er is echter niet over gestemd.

achtergrond: pagina 5

CDA: pagina 7

hoofdartikel: pagina 9