Turkije rijp voor onderhandelingen

Turkije kan volwaardig lid worden van de Europese Unie. De Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de Unie, adviseerde vanmiddag dat de toetredingsonderhandelingen met het land kunnen beginnen.

Wel stelt de Commissie voor strenge voorwaarden aan de gesprekken te verbinden. De regeringsleiders van de 25 lidstaten van de Unie zullen in december op basis van het Commissie-advies een definitief besluit moeten nemen. Zij zullen dan ook moeten aangeven wanneer de onderhandelingen volgend jaar werkelijk van start gaan.

Voorzitter Prodi van de Europese Commissie zei vanmiddag bij de presentatie van het rapport in het Europees Parlement dat de gestelde voorwaarden ,,de sleutel vormen'' voor Turkijes integratie in Europa. De hervormingen die het land in zijn wetten heeft aangebracht zullen ,,een dagelijkse realiteit moeten worden''. Hij waarschuwde dat de onderhandelingen onmiddellijk worden onderbroken als blijkt dat de hervormingen onvoldoende worden ingevoerd. Hij sprak in dit verband van een ,,noodremprocedure''.

Volgens de Commissie heeft Turkije voldoende vorderingen gemaakt om de volgende stap naar het lidmaatschap te maken. Het bijna 70 miljoen inwoners tellende en overwegend islamitische land is sinds 1999 kandidaat-lid. Eind 2002 beloofden de regeringsleiders dat onderhandelingen over toetreding kunnen beginnen als het land aan een aantal voorwaarden zou voldoen. Het gaat hierbij om minimumeisen op het gebied van democratie, mensenrechten, rechtsorde, bescherming van minderheden en markteconomie. In het rapport van de Europese Commissie wordt op diverse van deze terreinen geconstateerd dat belangrijke vorderingen zijn gemaakt, maar dat er ook nog veel moet gebeuren.

De besprekingen tussen Turkije en de Europese Unie zullen naar verwachting minstens tien jaar duren. In die tijd zal de Turkse wetgeving in overeenstemming moeten worden gebracht met de Europese. De commissie beveelt aan dat de aanpassingen die hieruit voortvloeien ook daadwerkelijk worden ingevoerd voordat Turkije lid wordt.

Ook als Turkije volwaardig lid is van de Unie, zullen nog diverse overgangsregelingen van kracht zijn. Zo zal er niet meteen sprake zijn van een vrij verkeer van personen. Ook zal Turkije nog niet volledig aanspraak kunnen maken op landbouwsubsidies en steun voor achtergebleven regio's.

Minister Bot (Buitenlandse Zaken) heeft gisteren verklaard dat de EU in de tweede helft van 2005 de onderhandelingen met Turkije kan beginnen. Voorwaarde is dat de 25 regeringsleiders eind dit jaar hun fiat geven. Bot, die dit half jaar tevens voorzitter is van de Raad van Ministers van de EU, wees erop dat Turkije nog steeds tekortkomingen vertoont. Hij zei de implementatie van de recentelijk aangenomen strafwet af te wachten. Tegen de tijd dat de onderhandelingen beginnen, moet daarmee voortgang zijn geboekt. De minister pleitte er voor de gevoelens van onrust over een Turks lidmaatschap van de EU serieus te nemen.

Lange mars pagina 5

www.nrc.nl dossier

uitbreiding EU