The bathroom

Omdat door de dood van Janet Leigh dé scène uit de filmgeschiedenis weer overal opgerakeld werd, heb ik Psycho nog maar eens uit de videotheek gehaald. Toen die film in 1960 uitkwam, zat ik met mijn veertien jaar op de eerste rij, ook al eiste de filmkeuring dat ik vier jaar ouder was. Janet Leigh in bh, en later ook nog eens bloot onder de douche, dat was iets wat je je als opgroeiende, kuis opgevoede jongen niet mocht laten ontgaan.

Genoten, toen? Zeker.

Het was jammer dat Janet in het begin op dat bed die grote, stijve bh aanhield, ook al had John Gavin zich van boven wél mogen ontbloten, en uiteindelijk zag je in de moordscène onder de douche zelfs nauwelijks `functioneel naakt', zoals we dat later gingen noemen, maar bloedstollend spannend was het zeker.

Zouden de 14-jarigen van nu het ook nog zo ervaren? Ik vermoed van niet. Het zou me niet verbazen als ze na afloop zouden zeggen: ,,Is dat nou alles? Twéé moorden en verder alleen maar een hoop geklets?''

Zelf vind ik Psycho nog steeds een aardige film, maar ik besef dat Hitchcock zich in zijn graf of urn zal omdraaien als hij deze kwalificatie hoort. Aárdig? Hij wilde dat we met rechtopstaande haren aan onze stoel zaten vastgenageld, terwijl we naar zijn macabere fantasieën keken.

Wij, verwende kijkers, zijn verpest door alle geraffineerde gruwelen die de besten onder Hitchcocks opvolgers ons sindsdien hebben voorgeschoteld. Wat een film na zoveel jaar nog op de been kan houden, is het verhaal, maar juist dat overtuigt in Psycho het minst.

In dat opzicht heeft Hitchcock heel wat betere films gemaakt. Een gek (Anthony Perkins) die met het lijk van zijn moeder praat en intussen een argeloze hotelgast bespiedt en vermoordt? Ja, die gekken zijn er, maar om ze geloofwaardig en boeiend te maken zul je een interessanter verhaal moeten bedenken dan Hitchcock en zijn scriptschrijver lukte.

Als Hitchcock op dreef was, kon hij op een geestige manier spanning opbouwen. Dat lukt hem in Psycho één keer, wat voor zijn doen weinig was. Het is het moment waarop Perkins de auto met het lijk van Leigh in een riviertje tot zinken wil brengen. De auto zakt langzaam weg, maar blijft op het laatst even drijven, met het dak nog boven water. De moordenaar kijkt toe en verbijt zich – en wij mét hem. Want het is zoals Hitchcock in een lang interview met François Truffaut zei: ,,Het publiek denkt: ik hoop dat-ie helemaal zakt. Dat is een natuurlijk instinct.''

De aardigste verrassing van mijn videoband met Psycho was een optreden van de meester zelf. Na afloop neemt hij de kijker mee naar de filmset. Hij laat ons het motel en het huis zien ,,waar het allemaal gebeurde''. Hitchcock snuffelt wat rond en geeft af en toe laconiek commentaar. Op zeker moment staat hij voor een deur, draait zich om en zegt tegen ons met enig misprijzen: ,,The bathroom.''

Hij stapt met de nodige tegenzin naar binnen en zegt dan, bijna handenwringend: ,,You should have seen the blood, the whole place was... well, it's too horrible to describe... dreadful.''