Naima moet naar haar eigen cultuur

Een zesjarig Somalisch meisje is gisteren met hulp van de politie van school gehaald. Het pleeggezin is woedend, maar de voogdijinstelling wil dat het meisje opgroeit in een Somalisch gezin.

,,Bij het zien van de twee agenten dook de zesjarige Naima in elkaar. Ze kon zelfs geen afscheid nemen van haar pleegzusje.'' Herman Rekers, directeur van de protestants-christelijke basisschool de Terebint in Wamel, kan nog steeds nauwelijks geloven wat er gisteren gebeurde.

Tot ontsteltenis van leerlingen en onderwijzers op de school in het Gelderse dorp, wordt de zesjarige Naima uit de gymles gehaald door twee politieagenten en twee medewerkers van voogdij-stichting Nidos. Het Somalische meisje, opgenomen in een pleeggezin uit het naburige Dreumel, moet naar een ander opvanggezin. Omdat het pleeggezin weigert mee te werken aan de overplaatsing, is er volgens Nidos geen andere optie dan Naima op deze manier van school weg te halen.

Met trillende stem vertelt Rob Rauwerdink dat hij gistermiddag om half één een brief van voogdij-stichting Nidos op zijn deurmat vond. Omdat hij en zijn vrouw niet meewerkten aan de wens om Naima te plaatsen in een ,,geschikte opvang met perspectief in een cultuurgezin'' nam Nidos zelf het heft in handen: ,,Wij zien ons daarom genoodzaakt Naima vandaag op te halen''. Geschrokken snelde Rauwerdink naar de school, maar hij was te laat. Naima was anderhalf uur eerder al opgehaald.

Volgens Nidos is dat ,,heel sereen verlopen''. De agenten waren volgens de stichting alleen aanwezig om aan de medewerkers op de school uit te leggen dat de Nidos-medewerkers wettelijk bevoegd zijn om Naima op te halen.

Directeur Rekers kreeg vanochtend veel ouders aan de lijn. ,,Hun kinderen hebben slecht geslapen, vragen zich af of zoiets ook met hen kan gebeuren.'' Rekers overweegt ,,juridische stappen'' tegen politie en Nidos.

Dat de directeur van de Terebint nu in de media zijn beklag doet over de wijze waarop Naima uit de klas werd gehaald, vindt Nidos-woordvoerder Elsbeth Faber begrijpelijk. ,,Het was in onze optiek ook niet ideaal, we hadden Naima liever thuis opgehaald. Maar het pleeggezin reageerde niet op onze brieven.''

Naima is eind april van dit jaar illegaal in Nederland gearriveerd. Ze verbleef bij een familielid, naar verluidt een tante, in Nijmegen. Bij een inval door de politie werd dit familielid gearresteerd op verdenking van mensensmokkel, en moest Naima met spoed ergens worden geplaatst. De politie heeft het meisje toen ondergebracht bij de familie Rauwerdink, die zich hebben opgegeven voor dergelijke noodopvang. Het gezin is al zeven jaar pleeggezin, op dit moment hebben ze naast twee `eigen' kinderen nog twee Nederlandse pleegkinderen.

Kort na de plaatsing werd Nidos aangewezen als voogd van Naima. Eind juli werd het voor de Rauwerdinks duidelijk dat de stichting streefde naar overplaatsing naar een Somalisch gezin. ,,In eerste instantie werkten wij mee, gedwongen naturlijk'', vertelt Rauwerdink. Maar nadat zijn vrouw op bezoek ging bij de toekomstige pleegmoeder van Naima veranderde dat. ,,Ze kwam geschrokken terug, het was een rommeltje, er was geen wc-papier, de gordijnen waren de hele dag dicht.'' De vrouw is volgens Rauwerdink een alleenstaande Somalische vrouw met vijf kinderen die na twaalf jaar in Nederland geen Nederlands spreekt. ,,Wij hebben toch allemaal onze mond zo vol van integratie? Daar was echt geen sprake van.''

Nidos geeft uit privacy-overwegingen geen informatie over het nieuwe pleeggezin. ,,Maar u kunt er van uitgaan dat wij dat Somalische gezin uitvoerig hebben gescreend. Zo'n gezin moet liefdevol zijn, en in staat om de normen en waarden van het land van herkomst bij te brengen.''

De familie Rauwerdink maakte zijn bezwaren aan Nidos duidelijk. Ook huurden ze een kinderpsycholoog in die concludeerde dat het weer verplaatsen van Naima niet goed voor haar zou zijn. Naima zelf reageerde ,,onrustig en emotioneel'' toen haar pleegouders haar vertelden over de geplande verhuizing, zegt Rauwerdink. Logisch, zegt Nidos, kinderen in zo'n situatie zijn tegen elke verandering.

Op 22 september nam Nidos het besluit om Naima bij het gezin Rauwerdink weg te halen. Beide partijen hadden inmiddels advocaten ingeschakeld. Afgelopen vrijdag vond overleg plaats tussen het echtpaar Rauwerdink en twee Nidos-medewerkers, in aanwezigheid van beide advocaten. Maandag belde de advocaat van Rauwerdink, Paul Bauer, met Nidos. ,,Ik heb meegedeeld dat de familie niet wenste mee te werken aan de verplaatsing van Naima, omdat zij geen argumenten in haar belang hadden gehoord.'' De advocaat van Nidos: ,,Als mensen niet meer communiceren wordt hetlastig.''

Nu bereidt Bauer een kort geding tegen Nidos voor. Rauwerdink: ,,Wij hebben natuurlijk formeel geen poot om op te staan, Nidos is voogd. Maar ze kunnen een kind toch niet zomaar zo weghalen.''

Stichting Nidos is een door het ministerie van Justitie erkende en gesubsidieerde particuliere stichting die optreedt als voogd voor alleenstaande minderjarige asielzoekers (ama's). Op dit moment gaat het volgens Nidos om 6.100 kinderen.

Uitgangspunt van het beleid is volgens de woordvoerder het belang van het kind. En daar hoort bij dat het kind wordt geplaatst in een zogeheten `cultuurgezin'. Faber: ,,Misschien een beetje vreemde formulering, maar daar bedoelen we mee dat het kind opgroeit in een gezin uit het land van herkomst. Zo houden ze contact met hun eigen taal, cultuur en religie. Dat is belangrijk voor als ze later terugkeren, of als ze op zoek gaan naar hun wortels.''

De advocaat van Nidos, M.J.M. ten Voorde uit Utrecht, wijst er op dat het plaatsen van kinderen bij pleeggezinnen die zoveel mogelijk aansluiten bij de cultuur van het kind is vastgelegd in internationale verdragen en Nederlandse wetgeving. ,,Ik vind het nogal arrogant om te denken dat opvang in Nederlandse pleeggezinnen per se beter is.''