Inspraak niet meer dwingend opleggen

De inspraakrechten van werknemers in bedrijven worden niet langer dwingend opgelegd. De regering wil bedrijven de mogelijkheid bieden om de wettelijke bevoegdheden van de ondernemingsraad (OR) te beperken. Dat moet wel gebeuren in overleg met het personeel.

Dat blijkt uit een wetsvoorstel dat minister De Geus (Sociale Zaken, CDA) gisteren bij de Tweede Kamer heeft ingediend. De Geus wil bedrijven ,,meer mogelijkheden geven voor maatwerk bij medezeggenschap''. De regering vindt dat de huidige wet ,,te ingewikkeld en ontoegankelijk' is geworden.

Straks kunnen werkgevers- en werknemersorganisaties in CAO's of bij andere overeenkomsten afspreken dat directie en personeel mogen afwijken van de huidige wettelijke structuur van medezeggenschap.

Werkgevers en werknemers reageren verdeeld. FNV-bestuurder Peter Gortzak noemt de hele nieuwe wet ,,overbodig''. Volgens hem biedt de huidige wet voldoende mogelijkheden tot het door de regering gewenste maatwerk. Waar hij vooral kritiek op heeft, is de voorgestelde beperking, waardoor de OR voor een bepaalde periode zijn inspraakrechten opschort. Gortzak benadrukt dat de OR nu ook al ad hoc kan besluiten af te zien van zijn inspraakrechten, bijvoorbeeld als blijkt dat de inspraakprocedure in een concrete situatie te tijdrovend is. Volgens hem gebeurt dat ook regelmatig.

Ondernemersorganisatie VNO-NCW zegt het westvoorstel te steuen. ,,De lijst van onderwerpen waarover de OR advies moet uitbrengen is nu eindeloos '', zegt Jan Willem van den Braak, directeur sociale zaken.

Onder de huidige wet zijn alle bedrijven met meer dan vijftig werknemers verplicht een ondernemingsraad in te stellen. De OR heeft het recht advies uit te brengen over belangrijke bestuursbesluiten over de structuur en aard van de onderneming, en over de benoeming van bestuurders. Het bestuur kan dit advies naast zich neerleggen, maar de OR kan dan de rechter vragen om een oordeel. Het bestuur heeft de toestemming nodig van de OR voor regelingen die het personeel betreffen zoals collectieve verzekeringen, pensioenen en werktijden. De huidige wet staat toe dat deze bevoegdheden bij CAO of in overleg tussen directie en personeel worden uitgebreid. De nieuwe wet staat nu een beperking van de bevoegdheden toe, al is in beide gevallen de instemming van de OR nodig. Als daar verder geen afspraken over zijn gemaakt, kunnen partijen de beperking van de bevoegdheden van de OR weer terugdraaien met een opzegtermijn van zes maanden.

De wet zegt verder dat een concern dat uit verschillende bedrijven bestaat niet langer verplicht is een centrale OR of groepsondernemingsraad in te stellen.

De verkiezingen van ondernemingsraden worden vereenvoudigd en vinden voortaan voor alle betrokken bedrijven in Nederland in één bepaalde week plaats.