Howard aast op vierde zege bij verkiezing

Met zijn conservatieve coalitie heeft de Australische minister-president John Howard al drie keer achter elkaar de verkiezingen gewonnen. Maar bij de verkiezingen van komende zaterdag zal het erom spannen. De kritiek op Howard groeit.

De Australische minister-president John Howard vecht voor zijn politieke leven. Zaterdag zijn de parlementsverkiezingen en volgens de opiniepeilingen is de 65-jarige veteraan in een nek aan nek-race verwikkeld met de Labor-partij van de 43-jarige Mark Latham die aanslaat bij de jongere Australiërs.

De laatste drie parlementsverkiezingen heeft Howard gewonnen, mede omdat Australië onder zijn leiding een periode van sterke economische groei beleefde. Maar de laatste tijd groeit de kritiek op Howard. Niet alleen wordt zijn enthousiaste steun aan de Amerikaanse president George W. Bush in Irak van verschillende kanten gehekeld. Howards weigering om te beloven dat hij de volle parlementstermijn van drie jaar als minister-president zal uitzitten, speelt hem ook parten.

Australië stelde aan het begin van de Irak-oorlog onmiddellijk gevechtstroepen beschikbaar aan de Amerikaans-Britse coalitie. Labor-leider Latham heeft steeds gezegd dat hij de 300 resterende Australische militairen nog voor de Kerst uit Irak wil terughalen. Latham vindt dat de Australische militairen in Irak zijn land een doelwit voor terreurdaden maken.

Afgelopen weekend kreeg Howard kritiek uit onverwachte hoek. Het hoofd van de Australische anglicaanse kerk, Peter Carnley, deed een felle aanval op de ,,zogenaamde oorlog tegen het terrorisme''. ,,Aanvankelijk verklaarden onze politici dat het verwijderen van Saddam Hussein de wereld veiliger had gemaakt'', zei Carnley. ,,Nu zeggen dezelfde politici dat de wereld gevaarlijk is geworden en dat we hen moeten kiezen om ons te beschermen.''

De kerkelijke kritiek moet hard aankomen bij Howard, zelf anglicaan. Zijn geloofsgenoten zijn vaker geneigd op Howards conservatieve coalitie van de stedelijke Liberalen en de Nationale Partij te stemmen. De anglicaanse kerk mengde zich vorige week nog in de verkiezingstrijd ten gunste van Howard.

Howard sluit een tussentijds vertrek in een eventueel volgende regeringsperiode niet uit. Labor speelt daar handig op in door de kiezers te bombarderen met televisiespotjes waarin wordt gewezen op het risico van een regering met de impopulaire minister van Financiën Peter Costello aan het hoofd. De partij verspreidde in de beslissend geachte kiesdistricten duizenden kraskaarten. Wie daarop het portret van Howard wegkrast, treft een foto van Costello aan. De boodschap: stem voor Howard en je krijgt Costello.

Toch kan Labor zich niet permitteren de kansen van Howard te onderschatten. Economisch gezien is er geen reden om Howard met pensioen te sturen, want de Australische economie presteert voortreffelijk. Hij profileerde zich steeds als de sterke leider die het kwaad van de boze wereld buiten Australië kan houden. In het blanke en perifere Australië aan de rand van Azië kan die opstelling in politieke munt worden vertaald.

Hoewel Latham een `Howard-leugenteller' in de campagne gebruikt, lijken dubieuze waarheden de minister-president nauwelijks te deren. De minister-president begon de campagne zelfs met een oproep voor ,,eerlijkheid in de politiek''. Vermoedens dat hij Australiërs heeft misleid over de oorlog in Irak krijgen weinig vat op hem. Dat geldt ook voor Howards beschuldigingen aan het adres van bootvluchtelingen, vlak voor de verkiezingen in 2001, dat ze hun kinderen bij een Australische marineschip in zee hadden gegooid. Ze zouden zo toelating tot het Australisch vasteland voor hen hebben willen forceren. Later kwam vast te staan dat voor die beschuldiging geen enkel bewijs is.

Howard werpt zich in de campagne graag op als bekwaam beheerder van de Australische economie. Hij wijst op lagere belastingen, gedaalde werkloosheid en op reële inkomensstijgingen sinds zijn coalitie acht jaar geleden aantrad. Hij stelt de kiezers ook een aantal nieuwe initiatieven in het vooruitzicht voor een totaalbedrag van zes miljard Australische dollard. Daarbij gaat het om steun voor kleine bedrijven, betalingen voor kinderopvang, gezondheidszorg en steun voor grootouders die voor hun kleinkinderen zorgen.

Howard waarschuwt voor hoge hypotheekrente onder Labor, omdat Latham weinig economische ervaring heeft. Hij hoopt dat die strategie aanslaat in cruciale kiesdistricten waar jonge ouders worstelen met hoge hypotheken. Ze hebben te maken met escalerende prijzen van onroerend goed.

Howard bezit geen van de karaktertrekken waarmee Australiërs zichzelf graag associëren, zoals kracht, jovialiteit, humor, generositeit en warsheid van conventies. De kalende en bebrilde minister-president is klein van stuk en heeft een schrille stem. Howard is een traditionalist die vindt dat de Engelse koningin Elizabeth ook staatshoofd van Australië behoort te zijn. Toch heeft `little Johnny Howard', zoals hij met affectie wordt genoemd, een goede kans om zaterdag een vierde ambtstermijn als regeringsleider in de wacht te slepen