Hoe een kangoeroe een haas vangt

Voor de voetbalcommentator is het inmiddels een bekende valkuil. In de hitte van de strijd wordt de scheidsrechter gediskwalificeerd voor het `onterecht' fluiten voor buitenspel, maar in de herhaling wordt vervolgens tergend langzaam het gelijk van de fluiter getoond.

Begin deze week taxeerde een bankier van ING de kosten van toezicht in Nederland op meer dan 4 miljard euro per jaar. Naast de zichtbare kosten van 150 miljoen en administratieve lasten van 700 miljoen, kwam de bankier met een schatting van meer dan 3 miljard `nalevingskosten'. Die kostprijsberekening is zo integraal dat de wet van de grote getallen al snel de overhand krijgt. De kosten van veiligheid in de samenleving? Reken alle voordeuren, buitenmuren en kledij voortaan ook mee.

Vanmorgen kwam het Internationaal Monetair Fonds met de opbrengsten van toezicht in Nederland. En die waren ten minste even indrukwekkend als de kosten van toezicht die de bankier presenteerde. Volgens het IMF heeft Nederland met zijn toezichtsregime naar Australisch voorbeeld in de roos geschoten. Het toezicht in Nederland is volgens het IMF van hoge kwaliteit, en de verdeling van taken is goed doordacht. Het model, waarbij de Autoriteit Financiële Markten gedragstoezichthouder is en De Nederlandsche Bank met de Pensioen- en Verzekeringskamer het financiële systeem bewaakt, is ook een voorbeeld voor andere landen, concludeert het IMF.

Zoveel lof is verrassend. Een keur aan financiële schandalen richtte de afgelopen jaren schade aan. Pensioenfondsen kwamen door te veel optimisme in problemen, met aandelenlease werd beleggen voor onvermogenden geïntroduceerd en bedrijven als Ahold, Shell en World Online zetten de buitenwacht op het verkeerde been.

De Algemene Rekenkamer constateerde een paar maanden geleden dat de Autoriteit Financiële Markten (AFM) afwachtend, reactief en niet voldoende effectief haar toezicht uitoefende.

De rapportage van het IMF kent nog een verrassing. De aandacht voor beursorganisatie Euronext is zeer bescheiden. Bij het boekhoudschandaal van Ahold, de voorkennisaffaire rond vermogensbeheerder Veer Palthe Voûte en het beursdebacle World Online eiste onduidelijke afstemming tussen Euronext en AFM een belangrijke rol voor zich op.

Wie na de lof van IMF volhardt in zijn twijfel aan de kwaliteit van Nederlands toezicht heeft een belangrijk houvast. Volgend jaar neemt de AFM het resterende toezicht van Euronext over. De onduidelijkheid en misverstanden waar het IMF kennelijk nu niet zwaar aan tilt, zouden dan definitief tot het verleden moeten behoren.