Einde van een tijdperk

De winstgevendheid van Britse bedrijven lijkt op het hoogste punt van deze conjunctuurcyclus te zijn aangeland, en dat punt is niet bijster hoog.

Het niveau van 13,8 procent, dat volgens het Britse bureau voor de statistiek in het tweede kwartaal van dit jaar werd bereikt, is waarschijnlijk het hoogtepunt van deze cyclus. Een tragere groei en de snelle stijging van de olieprijs zullen de rendementen in de rest van 2004 en in 2005 omlaag drukken.

Is het niveau van deze piek hoog genoeg? Op het eerste gezicht wel. Het is meer dan de 12,5 procent van vorig jaar en de 13,2 procent van het eerste kwartaal, komt dicht in buurt van het record van 14,4 procent in 1997 en wijkt niet af van de andere jaarlijkse hoogtepunten sinds het begin van hun registratie in 1965.

Maar bij nader inzien valt het niveau toch tegen. De winstgevendheid van de oliesector is heel hoog, met rendementen op geïnvesteerd kapitaal van meer dan 30 procent in de afgelopen vier jaar. Dat zegt echter weinig over de toekomst, want de Britse olie- en gasproductie is al aan het dalen.

Als de oliesector buiten beschouwing wordt gelaten, zien de cijfers er veel minder indrukwekkend uit. In de dienstensector bedragen de huidige rendementen zo'n 16 procent, tegen 18 tot 19 procent in 1998, en in lijn met de eerdere piek in 1980. Maar in de industriesector is de neergang veel scherper, van 13 procent in 1997 naar slechts 8 procent nu; minder dan de 9 procent in 1990.

Maar e rendementen van de financiële sector zijn niet in de cijfers opgenomen, zodat een van de internationaal meest concurrerende sectoren van de economie niet meetelt. Belangrijker is dat het niet de piek maar het gemiddelde is dat er werkelijk toe doet. Als de rendementen niet al te sterk dalen, zullen de Britse bedrijven in staat zijn een gezond investeringstempo aan te houden.

Niettemin markeert deze piek – als het er althans een is – het einde van een tijdperk van stijgende winstgevendheid. Toen Margaret Thatcher de Britse economie wakker schudde, stonden de rendementen in de industriesector op 2 procent. De eerste piek onder Thatcher reikte slechts tot 9 procent. Maar grotendeels dankzij de door haar in gang gezette hervormingen stegen de rendementen in de volgende cyclus spectaculair.

De lagere rendementen bewijzen nog niet dat het Verenigd Koninkrijk zijn scherpte kwijt is, maar duiden er wel op dat verdere verbetering moeilijk is.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld.