Postume naturalisatie

Het zou mooi uitkomen voor het televisieprogramma De Grootste Nederlander als Anne Frank Nederlandse was geweest. Anne Frank is een belangrijke kandidate om in dat programma postuum te worden bekroond, maar een kleine imperfectie is dat ze als statenloos burger in het concentratiekamp stierf. Het Duitse gezin Frank was naar Amsterdam gevlucht voor de jodenvervolging en de ouders waren indertijd van plan na de oorlog naar Duitsland terug te keren. Maar in 1941 werd hun de Duitse nationaliteit ontnomen zonder dat daar in het bezette Nederland de Nederlandse nationaliteit in ruil voor werd gegeven. Dit zijn harde historische feiten waar na haar tragische dood niets aan valt te veranderen, ook al schreef Frank in haar dagboek dat ze graag Nederlandse had willen worden. Dat was een wens voor haar leven na de oorlog en niet voor na haar dood. Naturalisatie zou opgevat kunnen worden als een postuum bedankje van Anne Frank voor niet geboden bescherming. Gelukkig biedt de Nederlandse wet geen mogelijkheid om een niet geuite wens bij wijze van testament uit te voeren.

De geschiedenis moet tot ons komen zoals ze was en niet in verfraaide vorm. Veel joden die uit Duitsland naar Nederland vluchtten bleven statenloos. Het is niet anders. Het beroemde onderduikadres van Anne Frank is een belangrijke toeristische trekpleister die enigszins verbloemt dat de meeste joden bij gebrek aan dergelijke hulp en faciliteiten al meteen op transport werden gezet naar de gaskamer. Anne Frank was een groot dagboekschrijfster, maar door haar deportatie is haar de kans ontnomen een groot Nederlandse te worden. Een postume toe-eigening van Anne Frank door verlening van het Nederlanderschap lijkt op de cynische fotoretouches uit het Sovjet-tijdperk.

Volksvertegenwoordigers van PvdA, D66, CDA, GroenLinks en de LPF sprongen voor de naturalisatie van Anne Frank in de bres in de actualiteitenrubriek Netwerk. Hadden zij niets beters te doen? Het zijn niet alleen media, maar ook publiciteitsbeluste Kamerleden die hypes veroorzaken. Rapporten die waarschuwen tegen de vervlakking van het politieke werk en plechtige beloften tot beterschap van de Kamerleden zelf zijn al weer vergeten. Onder druk is minister Verdonk (Vreemdelingenzaken) teruggekomen van haar aanvankelijke weigering; ze wil nu de mogelijkheid van naturalisatie onderzoeken. Ze kan beter niet voldoen aan het verzoek van de Kamer om de wet geweld aan te doen en de geschiedenis te retoucheren voor een mooi momentje in een televisieprogramma.