Pillen shoppen in Los Algodones

De naderende winter drijft gepensioneerde Amerikanen met hun kampeerauto's naar het zonnige zuiden. Over de grens met Mexico zijn de medicijnen en de tandarts bovendien een stuk goedkoper.

Binnen enkele dagen is Yuma, een slaperig stadje op de grens tussen de Amerikaanse staten Arizona en Californië, veranderd in een levendig bejaardenoord met een gemiddelde leeftijd van zeventig. De gesprekken in JB's grill – met korting voor zestig-plussers – gaan over bridgetoernooien, golf en dansmarathons. Grijze hoofden knikken elkaar vriendelijk toe, rollators en soms zelfs ademhalingsapparaten bepalen het straatbeeld.

Het is het weer, zegt het Visitors Information Office van Yuma. Zodra de zomer is afgelopen en het eerste weekeinde van oktober is aangebroken trekken de eerste winterbezoekers – of snowbirds zoals ze hier liefkozend worden genoemd – uit de noordelijke staten van de Verenigde Staten naar het zuiden. Van oktober tot en met maart verdubbelt Yuma (120.000 inwoners en een gemiddelde temperatuur van 25 graden Celsius) in aantal. De 175 campings staan vol met kampeerauto's uit Oregon, Washington State, Tenessee en zelfs Canada.

,,Ik heb al vijf jaar geen sneeuw gezien'', zegt Jim Harden uit de Noordelijke staat Michigan. De 69-jarige voormalige leraar gaat gekleed in kaki shorts, een felgekleurd overhemd, baseball-pet en sandalen, de lokale dracht in Yuma. Trots laat hij zijn nieuwe kampeerauto zien: een bijna zes meter lange, glanzend witte RV, een recreational vehicle, met een keuken, slaapkamer en badkamer. Buiten heeft Hardens echtgenote Torchie (68 jaar) een zitje gemaakt op een groene grasmat, de Amerikaanse vlag wappert naast de antenne van de televisie.

Wat ze de hele winter doen in Yuma? Vrienden ontmoeten, over sport praten, over het weer, de nieuwste kampeerauto's. ,,Gewoon, alles wat je thuis ook zou doen'', zegt Jim. Maar Torchie wijst naar het zuiden, richting Los Algodones. Het Mexicaanse dorpje heeft zich – net als veel andere grenssteden – gespecialiseerd in de verkoop van goedkope, merkloze of gekopieerde medicijnen en biedt gezondheidszorg. Voor de snowbirds betekent een tochtje naar Mexico soms een besparing van meer dan duizend dollar op hun medicijnen of tandartsenbezoek.

,,Lady, lady, wanna buy medicines?'' Enrique Alonso García, zijn snelle zonnebril in het haar, staat in de deuropening van de Pharmacia Liqui's, de eerste apotheek over de grens. Met zijn vlotte babbel moet hij zorgen dat de snowbirds niet doorlopen naar de concurrent. Alonso heeft een speciale techniek. Vanuit zijn deuropening kan hij zien wie er van de andere kant komt aanlopen. De vrouwen geeft hij een arm, een complimentje over hun jeugdige uiterlijk, de mannen wijst hij met een knipoog op de lage prijs voor de erectiepil Viagra.

Pat en Jim Pennington uit Tennessee hebben zich inmiddels door hem naar binnen laten lokken, maar staan voor de glanzende toonbank nog te aarzelen over hun aankoop. De volle schappen en talloze aanbiedingen doen hen duizelen. Pat (57) heeft net haar ,,gebit laten doen'' bij een van de 150 tandartsen in het acht straten en 10.000 inwoners tellende dorp. Het schoonmaken en de jaarlijkse controle kost haar thuis 109 dollar, hier in Los Algodones slechts 35 dollar. De ziektenkostenverzekering van de Penningtons vergoedt geen tandartsenbezoek, noch alle medicijnen die Jim voor zijn hart nodig heeft. ,,Hier is alles zeker eentiende van de prijs in de VS'', zegt Pat. Het hartmedicijn Atenolol kost volgens haar in de VS 50 dollar (40 euro), en in Mexico nog geen vier dollar. ,,Als we dit thuis zouden kopen, zouden we nu al blut zijn.''

De Amerikaanse Food and Drug Administration, die toeziet op de veiligheid van voedingsmiddelen en medicijnen, waarschuwt voor de Mexicaanse medicijnen. Ze zouden illegaal en onveilig zijn, en onvoldoende getest. Aan de grens worden folders uitgedeeld waarin wordt gewaarschuwd voor placebo's en de risico's van niet-geteste medicijnen. ,,Het zijn dezelfde medicijnen'', zegt Nora Ramírez Jacobo van het bureau voor toerisme in Los Algodones enigszins verontwaardigd. Volgens haar zijn veel van de artikelen geproduceerd in Europa en Latijns-Amerika of kopieën van Amerikaanse middelen. ,,En de tandartsen en oogartsen hebben een echte opleiding gehad'', voegt ze toe.

De snowbirds kan het weinig schelen waar de medicijnen worden gemaakt en hoe: sinds een gerucht in de jaren tachtig dat de actrice Elizabeth Taylor haar dagcrème in Los Algodones kocht, is het dorp met tussen oktober en april dagelijks bijna 15.000 bezoekers een van Mexico's drukste toeristenbestemmingen. Zowel Los Algodones (dat vorig jaar bijna 150 miljoen dollar aan de snowbirds verdiende) als Yuma (300 miljoen dollar) verwelkomt de ouderen met open armen.

De wandeling terug over de grens is eenvoudig. Wie een recept kan laten zien van een Amerikaanse huisarts en kan aantonen niet meer dan een voorraad van drie maanden te hebben gekocht, wordt doorgelaten. Maar in Los Algodones is het algemeen bekend dat de apothekers bereid zijn een recept te schrijven en dat niemand registreert hoe vaak je de grens oversteekt. De douanebeambte die op deze dag dienst heeft, kijkt zelfs niet in de plastic zakjes die de snowbirds bij zich hebben, en zegt op voorwaarde van anonimiteit dat ze deze ,,drugssmokkelaars'' zelden oppakken.