`Niet vervolgen op geweldsinstructie'

Nederlandse militairen die in Irak de zogeheten geweldsinstructie overtreden, kunnen daarvoor niet strafrechtelijk worden vervolgd. Dat heeft advocaat G.J. Knoops gisteren betoogd in zijn pleidooi in de zaak van sergeant-majoor Eric O.

Het openbaar ministerie eiste gisteren zes maanden voorwaardelijke gevangenisstraf en 240 uur dienstverlening tegen O. Volgens het OM heeft de sergeant-majoor gehandeld in strijd met de `geweldsinstructie' door een waarschuwingsschot naar de grond te lossen in de richting van een groep Irakezen terwijl daar geen aanleiding voor was. Daarbij raakte hoogstwaarschijnlijk een Irakees dodelijk gewond.

De geweldsinstructies, waarin wordt omschreven wanneer miltairen mogen schieten, staan niet in het Wetboek voor militair strafrecht (WMS), maar worden voor iedere missie vastgesteld door het ministerie van Defensie. Volgens het OM is de instructie echter een `dienstvoorschrift' zoals is omschreven in artikel 135-WMS. Op overtreding van een dienstvoorschrift staat een maximale gevangenisstraf van vijf jaar.

Advocaat Knoops bestreed gisteren voor de rechtbank in Arnhem deze lezing. Volgens Knoops blijkt uit internationale jurisprudentie dat rules of engagement (waar de geweldsinstructie deel van uitmaakt) geen vast omlijnde set van `geboden en verboden' is, maar veeleer een algemene leidraad voor militair handelen. De geweldsintructie biedt de militair daarom een zekere ruimte om te handelen naar eigen inzicht. Eric O. heeft dat als commandant van de militairen ter plaatse ook gedaan, aldus Knoops. ,,Door de geweldsinstructie te omschrijven als een dienstvoorschrift ontneem je de militiar elke discretionaire bevoegdheid'', zei de advocaat vanmorgen in een toelichting.

In zijn pleidooi gisteren beargumenteerde Knoops dat het OM niet-ontvankelijk moet worden verklaard voor de vervolging van Eric O. Volgens Knoops heeft het OM vanaf het begin een vooringenomen houding ingenomen en daardoor het onderzoek niet goed uitgevoerd. Knoops verwees hierbij naar het televisie-interview van de baas van het OM, Joan de Wijkerslooth.