W8ff, H6!

Nog even een kleinigheid over de Arenadienst voor André Hazes. Voor de kist op de middenstip stond een bloemstuk met daarop een letter en een cijfer: H6. Ik weet niet hoe het u is vergaan, maar bij mij duurde het zeker tien minuten voordat ik begreep wat dit betekende. Terugkijkend vind ik dat nogal stom, maar inmiddels weet ik dat ik niet de enige was. Sterker nog: ik heb ook al iemand gesproken die er de hele uitzending, die toch ruim tweeënhalf uur duurde, niet achter is gekomen.

Deze traagheid van begrip is om verschillende redenen interessant. Er bestaan ook diverse verklaringen voor. In de eerste plaats heeft het te maken met onze hersenen. Als wij naar iets kijken, zoeken we eerst naar dingen die ons vertrouwd zijn. Die geven immers houvast. Nou was er aan die hele rouwdienst van Hazes natuurlijk weinig vertrouwds – ik heb zelf grotendeels met open mond zitten kijken. Maar ja, omdat kist en bloemstuk telkens nadrukkelijk in beeld werden gebracht, kon je niet om die H6 heen. Ik merkte dat ik het in eerste instantie probeerde te negeren – er was al genoeg om me over te verbazen – maar op een gegeven moment móest ik er wel naar kijken. Ik heb er toen één, korte gedachte aan gewijd. Misschien, dacht ik, is het een plaatsbepaling. Vak H, plaats 6, zoiets. Achteraf bezien is dat natuurlijk te stom voor woorden. De kist stond op de middenstip en dat is nogal ongebruikelijk, dus bij de voorbereidingen zal niemand hebben gevraagd: ,,Waar moet deze kist ook alweer, op H5 of H6?''

Toen het bloemstuk voor de zoveelste keer in beeld kwam, begon het me te irriteren. ,,Wat betékent dat nou?'' vroeg ik geërgerd aan mijn vrouw, maar zij wist het ook niet. Gelukkig keek onze zoon van twaalf mee, die ons heel verbaasd aankeek. ,,Jeetje'', zei hij, enigszins misprijzend. ,,H6. Ha-zes. Hazes!''

Eerlijk gezegd vermoed ik dat het in tienduizenden gezinnen zo is gegaan – dat kinderen aan hun ouders hebben moeten uitleggen wat H6 betekent. Hoe dan ook zullen vrijwel alle kinderen het eerder dan hun ouders hebben doorgehad. Ik heb het dan over kinderen vanaf een jaar of elf, twaalf.

Hoe komt dat? Doordat kinderen op die leeftijd massaal beginnen te MSN'en, dus: beginnen te chatten op de computer. Op de meeste basisscholen worden kinderen in groep acht actief aangespoord om te gaan MSN'en, mede om hun vertrouwdheid met de computer te vergroten. Voor diegenen die niet met MSN bekend zijn: de taal die daar wordt gebruikt wemelt van de afkortingen, samentrekkingen en combinaties van letters en cijfers. Heel gebruikelijk zijn combinaties als 4en (`vieren'), suc6 (`succes'), w8 (`wacht') en w8ff (`wacht effe').

Waarom was H6 voor veel volwassenen niet meteen duidelijk? Omdat zij niet vertrouwd zijn met dit schriftbeeld. Voor onze MSN'ende kinderen bevat deze lettercijfercombinatie echter geen geheimen; zij lezen 'm waarschijnlijk net zo snel als wij `Hazes'.

Op zich is het trouwens een teken van deze tijd dat er H6 op dat bloemstuk stond. Er komen steeds meer signalen dat de MSN-taal van de chatrooms naar de classrooms aan het oprukken is. Docenten klagen dat zij teksten onder ogen krijgen die zo uit MSN zouden kunnen zijn geplukt: vol ongrammaticale constructies, korte zinnen, nauwelijks interpunctie, veel tikfouten, samentrekkingen, afkortingen en lettercijfercombinaties. Let wel: dit gaat om een internationaal verschijnsel. In de vakpers is een en ander de laatste maanden gesignaleerd door docenten en onderzoekers uit onder meer Australië, Engeland, India, Noorwegen en Spanje.

Hoe erg het in Nederland is, weet ik niet (docenten: ik hoor het graag!). Wel kun je stellen dat de MSN-taal door dat bloemstuk van H6 definitief bovengronds is gekomen.

Reacties naar sanders@nrc.nl