`Psycho' wil weer sociaal worden

Werper Eelco Jansen (35) werd zaterdag landskampioen met Neptunus. `Psycho' stopt na twaalf seizoenen in de honkbal- hoofdklasse, en gaat zich richten op zijn gezin en zijn werk als biologieleraar. ,,Als topsporter ben ik egoïstisch bezig.''

Met het afscheid van Eelco Jansen verliest de Nederlandse hoofdklasse een markante honkballer, die zijn bijnaam Psycho te danken heeft aan zijn `gestoorde' gedrag en `grote bek' op de werpersheuvel of in de dug-out. Fanatiek en gedreven als Jansen (35) zijn sport altijd heeft benaderd, wilde de werper wel eens verbaal uithalen naar arbiters en maakte hij eigenaardige gebaren. Zo kwam de biologieleraar uit Heerhugowaard `schietend' van het veld, als hij een slagbeurt voor zijn team had gered.

,,Die schietbewegingen als hij een slagman had uitgegooid, vergeet ik nooit'', vertelt Rob Cordemans, Jansens honkbalvriend en collega-pitcher bij Neptunus. ,,Eelco is erg aanwezig. Hij gaat verhaal halen als hij het niet eens is met de scheidsrechter. Hij heeft dat nodig om zichzelf op te pompen.'' Cordemans en Jansen delen sinds 1995 een hotelkamer, wanneer ze uitkomen voor het Nederlands team. Cordemans: ,,Ik had hem in de hoofdklasse al een paar keer op het veld tekeer zien gaan. `Moet ik met die idioot op een kamer?', zei ik toen ik hoorde dat hij mijn kamergenoot was. De laatste jaren is Eelco een stuk rustiger geworden.''

Cordemans kan er wel om lachen na de beslissende 4-0 overwinning op aartsrivaal HCAW in de Holland Series, waarmee de zesde landstitel op rij een Nederlands record een feit is voor de Rotterdamse club. Zoals veel pitchers heeft ook Jansen zijn rituelen. ,,Hij drinkt een avond voor de wedstrijd altijd twee `borrel-cola's'. Dan slaapt hij lekker. Dat doet hij al tien jaar. Het moet per se jenever zijn. Als we een toernooi in het buitenland speelden, werden andere spelers gecharterd om een fles jenever mee te nemen.''

Cordemans benadrukt het belang van Jansen voor Neptunus dit seizoen. ,,Kijk naar zijn cijfers'', doelt hij op de elf zeges en twee nederlagen met Jansen als startend werper. Daarmee voert Psycho de ranglijst van werpers in de hoofdklasse aan. ,,Eelco heeft een grote gedrevenheid en staat er wanneer het moet. Hij verdient het om beste pitcher van het seizoen te worden. Als we vandaag hadden verloren, hadden we zondag met Eelco als startende werper zeker gewonnen.''

Het lot wilde anders. Omdat hij achter de hand werd gehouden voor een mogelijk vijfde duel, kwam Jansen zaterdag niet aan spelen toe en beleefde hij door de derde zege in de best-of-five-serie een afscheid in stilte. De voormalige werper van Kinheim, in 1995 uitgeroepen tot beste werper, had de hoofdklasse liever vaarwel gezegd met een `wereldpartij'. Zoals in het met 8-0 gewonnen tweede duel met HCAW vorige week, toen hij de tegenstander eigenhandig overklaste door in ruim acht innings slechts één honkslag toe te staan.

,,Het is een rare dag vandaag. Ik was tussen mijn oren met twee wedstrijden tegelijk bezig'', vertelt Jansen in de dug-out van het Neptunus-stadion. Met een blikje bier in de hand en zijn zoontje Wesley op zijn knie blikt hij terug op zijn loopbaan. ,,Ik ben naar buiten toe minder explosief dan vroeger. Van binnen kookt het nog wel eens. Er is een groot verschil tussen de Eelco Jansen in het dagelijks leven, privé en in het werk, en de honkballer. Ik heb een bloedhekel aan verliezen. Op de heuvel ben ik in mijn eigen wereld. Pas na de laatste bal kom ik weer in die andere wereld.''

Zijn eigenzinnige gedrag wijt Jansen aan die absolute wil om te winnen. ,,Ik motiveer mezelf, daar heb ik niemand voor nodig. Ik ben heel perfectionistisch ingesteld. Ook in mijn werk. Het is mooi om kinderen in zichzelf te laten geloven en ze verder te laten gaan dan ze hadden verwacht'', zegt de niet van bijgeloof gespeende werper. Zeven jaar speelde hij met hetzelfde Budweiser-shirt onder zijn pak de gaten zaten er volgens zijn vrouw Linda in totdat hij verloor. ,,En ik wil bij een spelhervatting altijd de bal terugkrijgen van de catcher of de derdehonkman. Daar ben ik echt een zeikerd in.''

Voordat hij de heuvel opstapt om het `psychologische gevecht' met de slagman aan te gaan, hoort Jansen bij het ingooien graag I got the power van SNAP. Als een rode draad loopt het deuntje door de loopbaan van Jansen, die zijn optredens in het Nederlands team als ,,één groot hoogtepunt'' ziet. In 1986 kampeerde hij vlakbij Haarlem, bezocht het WK honkbal en droomde ervan ,,dat pak'' te mogen dragen. In zijn eerste jaar in de hoofdklasse (1993), spelend voor Haarlem Nicols, debuteerde hij in de Nederlandse ploeg.

Inmiddels heeft hij drie Olympische Spelen, drie WK's en vijf EK's achter de rug. Hoogtepunten in clubverband beleefde Jansen bij Kinheim en Neptunus. Met Kinheim werd hij in 1994 landskampioen, en won hij in datzelfde jaar de Europa Cup II. Een historische prestatie leverde hij in 1997 door als eerste Nederlander in de hoofdklasse een perfect game te gooien tegen ADO. In dat duel incasseerde hij geen enkele honkslag; geen tegenstander bereikte het eerste honk. ,,Heel speciaal. Dat vergeet je als werper nooit'', glimlacht Jansen, die als starter drie no hitters (geen honkslag tegen, red.) gooide.

Hoeveel gewonnen partijen en strike-outs op zijn erelijst prijken, weet hij niet precies. ,,Dat zal me ook een worst zijn. Belangrijk is dat ik de mijlpalen van honderd winners en duizend strike-outs heb gehaald'', zegt de werper die in 2002 na acht seizoenen Kinheim overstapte naar Neptunus en de afgelopen jaren oppermachtig was in Nederland en Europa. ,,Ik was aan wat anders toe. Met Kinheim waren we jaren in de race voor de landstitel maar het was steeds `net niet'. Frustrerend. Ook omdat je met honkbal geen stuiver verdient en er zoveel tijd en energie in stopt. Dan wil je succes. De laatste jaren met Neptunus waren magisch. We hebben de belangrijke prijzen gepakt en bewezen dat we er staan als het moet.''

Volgens Rob Cordemans was het voor Jansen wennen in zijn eerste jaar bij Neptunus. ,,Hij wilde zich te veel bewijzen. Neptunus is een team met veel internationals waar je niet gelijk op de voorgrond staat en de lakens uitdeelt.'' Jansen beaamt het verhaal van zijn kamergenoot, voor wie hij ,,geweldig veel respect'' heeft. ,,Robbie kan met mij samenleven. Dat is een kunst. Ik ben absoluut niet de makkelijkste persoon op deze aardbol. Ik doe geen concessies aan mijn instelling en gedrevenheid.'' Onmisbare eigenschappen voor de pitcher, die naar eigen zeggen geen natural is maar keihard heeft moeten trainen om ver te komen.

Hoewel Jansen het honkbal meer is gaan relativeren en anders dan in het verleden wél aanspreekbaar is voor een belangrijke wedstrijd, kan hij zich nog mateloos opwinden. Bijvoorbeeld wanneer hem wordt gevraagd naar de mislukte Spelen van Athene en de geruchten over vechtpartijtjes en drankgebruik binnen het Nederlands team. Waar Cordemans de vraag afdoet met ,,Onzin, daar lach ik om'', schiet Jansen uit zijn slof. ,,Dat we de laatste vier niet gehaald hebben, was teleurstellend. Veel teleurstellender waren de negatieve verhalen die nergens op gebaseerd waren. De pers heeft er een handje van naar shit te zoeken, als het niet goed gaat. Eén grote leugen! Het heeft mij persoonlijk pijn gedaan dat we zo te kakken zijn gezet'', briest hij.

De Spelen zijn nu, net als zijn actieve loopbaan, een gepasseerd station. Jansen wil meer tijd vrijmaken voor zijn gezin zijn vrouw verwacht een tweede kind en zijn werk. ,,Als topsporter ben ik egoïstisch bezig en doe ik mijn vrouw en kind te kort'', weet Jansen. Maar hij kan het honkbal niet geheel loslaten. ,,Ik ga misschien iets doen met coaching. Mijn ambitie is zo hoog mogelijk te reiken. Werperscoach van het Nederlands team zou mooi zijn aan het eind van de rit.''

Zijn ploeggenoten zien Jansens vertrek als een verlies voor Neptunus én de hoofdklasse. Een van de beste pitchers van Nederland over de afgelopen tien jaar, klinkt het alom. ,,Hij geeft zich helemaal en knokt tot het laatste moment. Hij weet precies wat hij doet en heeft veel ervaring. Het is een hele grote'', vindt international Dirk van 't Klooster.

Bondscoach Robert Eenhoorn wil het `opgewonden standje' Jansen behouden voor het Nederlandse honkbal. ,,Coachen zit in hem. Hij is een student van het spelletje. Bij hem had je altijd het gevoel dat hij er alles aan doet om te presteren. Je kon met hem starten, maar je kon hem ook als reliever gebruiken. Eelco was altijd klaar om te gooien.''