Little Havana: een kans voor Kerry

Cubaanse Amerikanen stemmen van oudsher Republikeins. Maar de tijden zijn veranderd. Velen zijn ontevreden over de economie en de oorlog.

Ninoska Perez Castellon houdt als populaire gastvrouw bij Radio Mambi wel van een geintje. Om de verdorvenheid van het Castro-regime aan de kaak te stellen belt zij soms op naar het eiland dat zij in 1959 ontvluchtte als meisje van acht. Dan boekt zij een veelgangenlunch, zogenaamd voor een bekende minister, geen probleem. Even later belt zij terug, in de uitzending, en probeert zij een tafel te boeken als de Cubaanse Amerikaanse die zij is kansloos.

,,Veel Cubaanse Amerikanen waren geschokt, maar ik zeg dan: Waarom? Dit is het land waar de mensen creperen terwijl er stress-klinieken worden gebouwd voor buitenlandse toeristen. Ik heb het systeem aan de kaak gesteld. Het embargo van Cuba moet een eind aan dat onderdrukkende systeem maken.''

De Cubaanse Amerikanen hingen aan Ninoska's lippen. Maar niet langer allemaal. Dat kan grote gevolgen hebben voor de herverkiezing van president George W. Bush. Cubaanse Amerikanen stemden van oudsher op een Republikein. Die werd gezien als het meest onverzettelijk tegen Fidel Castro. Ronald Reagan won in 1984 maar liefst 94 procent van de Cubaanse Amerikanen. George W. Bush kwam in 2000 op 82 procent.

In de staat waar hij met 537 stemmen won, kan het verliezen van één of twee procent steun in de Cubaanse Amerikaanse gemeenschap (600.000 in Florida) verlies betekenen voor Bush. De 27 kiesmannen van Florida zijn in iedere berekening van winstkansen bij de presidentsverkiezing van 2 november van groot belang. Florida is de vierde staat qua bevolking en dus ook in het College van kiesmannen dat de president aanwijst.

Uit een recente enquête blijkt dat de steun voor president Bush is gedaald sinds 2000. Van zijn 82 procent vier jaar geleden was in juli nog maar 66 procent over. Een verlies van 10 tot 20 procent kan hem de politieke kop kosten.

Een derde van ondervraagde Cubaanse Amerikanen zijn ontevreden over de economie en de oorlog. Jongeren zijn niet meer zo geïnteresseerd in wat John F. Kennedy precies fout deed toen hij bij de Varkensbaai Cuba liet bestormen in april 1961.

,,We horen al 49 jaar dat we Castro ten val gaan brengen door geld en goederen af te snijden'', zegt Silvia Wilhelm spottend. Zij was in 1961 een van de zogenaamde `Pedro Pan'-kinderen die door een list van de rooms-katholieke kerk en de CIA Cuba konden ontvluchten. Nu is zij executive director van de `Cuban American Commission for Family Rights', een organisatie die is opgericht nadat de regering-Bush deze zomer maatregelen had afgekondigd die het bezoeken van het eiland van herkomst nog maar eens in de drie jaar mogelijk maken (was eens per jaar). Het besluit heeft de geldbedragen die men mag meenemen sterk beknot.

Volgens de commissie bezorgt dat veel leed en is het een kille verkiezingsstunt van president Bush. ,,Drie Republikeinse Congresleden uit Zuid-Florida hebben Bush ervan overtuigd dat hij zo greep houdt op de Cubaans Amerikaanse stemmers. Maar veel Cubanen hier in Miami zijn woedend op de verhoging van persoonlijke ellende die hier het gevolg van is'', aldus Wilhelm.

Alvaro Fernandez, die voorzitter is van de commissie, meent dat de isolatie-politiek al 49 jaar niets heeft opgeleverd. ,,Deze mensen zijn bevroren in de tijd. Als Bush wordt herkozen en deze straffe maatregelen blijven gelden, dan komt er burgerlijke ongehoorzaamheid of erger.''

Fernandez legt uit dat de Cubanen die in de jaren '80 en '90 zijn gevlucht minder dogmatisch zijn dan de eerste generatie. Zij hebben al geleefd of werden geboren onder Castro en willen de American Dream komen beleven en vooruit komen zonder altijd maar bezig te zijn met het invriezen van Fidel Castro. Zij verenigen zich makkelijker met de overige immigranten uit Latijns-Amerika.

Bovendien: ,,Cubaanse jongeren zijn niet bang voor de Democratische partij. Kerry en Edwards moeten nog wel wat gebaren in hun richting maken, maar de kans is er om hen te winnen. Vooral die jongeren raken door zo'n mondjevol slechts Spaans van Bush niet meer automatisch gecharmeerd.''

In de radiostudio van Radio Mambi is de sfeer nog geheel die van Radio Oranje, zoals de stem van het vrije Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog uit Londen klonk. Mambi wordt in Havana opzettelijk gestoord, maar Ninoska Perez Castellon weet dat zij op het platteland wel te horen is. ,,Ik ben dol op politiek'', straalt zij.

Met de recente opinie-cijfers bij de hand wuift zij ieder teken van een afkalvend eenheidsfront in Little Havana van de hand. Castro verdient niets anders dan de hardste aanpak. ,,De Mambi's waren de verzetsvechters met machetes die vochten voor Cuba's onafhankelijkheid van Spanje''.

In de centrale kantine van Cuba-in-ballingschap, café-bakkerij Versailles in Miami, luncht het verzet met een bord bonen en een kelkje supersterke koffie. Na gedane nostalgie nemen zij node afscheid, met Bush/Cheney'04-stickers op hun looprekjes.