Italië stuurt honderden illegalen terug naar Libië

De Italiaanse regering heeft afgelopen weekeinde grote aantallen opgepakte illegale immigranten meteen teruggestuurd naar Libië. De actie is een poging om nieuwe Europavaarders te ontmoedigen. Zaterdag werden 300 migranten teruggevlogen, en zondag 500.

Voor de kust van Tunesië is in het weekeinde ook een schip vol immigranten omgeslagen en gezonken. Zeker zeventien opvarenden hebben daarbij het leven verloren, 47 worden nog vermist, elf personen zijn gered. De meesten van hen kwamen uit Marokko. Ze wilden per boot naar Lampedusa, het Italiaanse eiland voor de Tunesische kust.

De laatste dagen heeft de Italiaanse kustwacht weer honderden immigranten onderschept op zee en aan land gebracht op Lampedusa. Gistermiddag zaten er 1.250 personen in het opvangcentrum dat maar plaats heeft voor 190 bootvluchtelingen.

De Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken Giuseppe Pisanu spreekt van een ,,noodtoestand'' die de regering met ,,vastberadenheid'' aanpakt. ,,Degenen die denken zich illegaal te kunnen inschepen voor een enkele reis Italië moeten weten dat ze direct nadat ze humanitaire hulp hebben gekregen worden teruggestuurd naar de plaatsen waar ze vandaan komen'', aldus de bewindsman.

Van diverse kanten wordt inmiddels kritiek geuit op de bliksemrepatriëringen. Zelfs Mirko Tremaglia, minister voor de Italianen in het Buitenland en lid van de postfascistische partij Alleanza Nazionale, vindt dat de luchtbrug te ver gaat. ,,De mensen hebben niet eens tijd om asiel aan te vragen'', zo zegt hij vandaag in een interview met de Corriere della Sera. ,,Laten we niet vergeten dat Italianen zelf ook een geschiedenis van emigratie hebben.''

Amnesty International spreekt van een ,,grove schending van de Italiaanse normen en van internationale conventies aangaande asielrecht.'' Mensen terugsturen zonder ze te wijzen op hun recht om asiel aan te vragen is volgens Amnesty ,,in strijd met het verdrag van Genève'' (over rechten en vrijhedden van vluchtelingen). Bovendien is het volgens Bruno Nascimbene, hoogleraar recht aan de universiteit van Milaan, ontoelaatbaar om immigranten terug te sturen naar Libië, zolang dit land het verdrag van Genève niet tekent.

Eind vorige week spraken de Europese ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie in Scheveningen over de inrichting van opvangcentra in Noord-Afrika voor migranten die naar Europa willen. Gedacht wordt aan vijf proefprojecten in Algerije, Libië, Marokko, Mauretanië en Tunesië. De Europese Commissie zal de eerst de details uitwerken en daarna zouden dan de eerste kampen open kunnen gaan.

Intussen bevinden zich volgens Libische en Italiaanse schattingen een miljoen gelukszoekers in Libië in afwachting van een overtocht naar Europa. De toegenomen toestroom van de laatste weken heeft twee redenen. Allereerst proberen veel migranten nog voor de winter, als de zee te onrustig en de overtocht te gevaarlijk wordt, hun heil in Europa te zoeken. Daarnaast vrezen immigranten de aanstaande Italiaans-Libische samenwerking en de te verwachten opheffing van het EU-wapenembargo tegen Libië. Hierdoor kan Italië apparatuur gaan leveren, waarmee Libië de controle kan verscherpen.