Iedereen zijn eigen reden voor protest

Een imposante mensenmassa vulde zaterdag het Museumplein. Demonstreren is leuk, aldus vele actievoerders. ,,Hier word ik blij van.''

Daar zit hij dan, drie hoog op een balkon, strak in het pak. Zijn rechterbeen rust op een krukje en rustig wuift hij de duizenden mensen toe die op weg zijn naar het Museumplein in Amsterdam. ,,Hé, Jan Peter'', joelt de menigte tegen de verklede man, die onverstoorbaar doorzwaait. De zon schijnt. ,,Fantastisch'', verzucht Rob van de Broek uit Utrecht. ,,Zoveel mensen, zo gemêleerd. Hier word ik blij van.''

Ruim tweehonderdduizend mensen waren zaterdag naar Amsterdam gekomen om hun onvrede te uiten over het kabinetsbeleid. Vaders en moeders met kinderen, studenten, bejaarden, allochtoon en autochtoon. Iedereen heeft zo zijn eigen reden om te demonstreren. Tegen het uitzetbeleid van minister Verdonk. Tegen het gebrek aan aandacht voor het milieu. Voor uitbreiding van de thuiszorg. Tegen het anti-kraakbeleid. Tegen het afschaffen van het prepensioen en de no-claim plannen van minister Hoogervorst (Volksgezondheid). Maar toch in het bijzonder tegen Balkenende in het algemeen.

De premier heeft velen vandaag geïnspireerd tot een verkleedpartij, waardoor er meer dan een voltallige ministersploeg aan Balkenendes rondloopt. Dat de echte premier al weken niet meer rondloopt zien velen als de ,,straf van God'', blijkens de diverse spandoeken.

Eigenlijk zijn er twee demonstraties, een van de vakbonden op het Museumplein en op de Dam, van platform Keer het Tij. Maar uiteindelijk komen de twee samen op het Museumplein. Het is een imposante mensenmassa. Honderdduizenden handen die de lucht in gaan. Overal zijn spandoeken, vlaggen en ballonnen. En muziek, veel muziek, want het moet vooral ook leuk zijn om te demonstreren. Hotdogtentjes doen goede zaken.

De gemoedelijke sfeer is bij het begin van de optocht van de Dam naar het Museumplein ver te zoeken. Rotterdamse havenarbeiders voeren de optocht aan en steken daarbij voortdurend zware vuurwerkbommen af. Ze zijn boos. Erg boos. Op Balkenende en Zalm. Waarom? ,,We worden genaaid.'' En wat in het voetbalstadion niet mag, kan deze middag in Amsterdam wel. ,,Zalm is de hoer olé, olé'', zingen de havenarbeiders uit Rotterdam. Daarachter loopt de Amsterdamse brandweer. Die zijn ook boos. Eieren vliegen door de lucht. Rookbommen zorgen voor een grimmige aanblik.

Voor de brandweermannen en havenarbeiders is deze demonstratie slechts een ,,opwarmertje''. Even laten zien dat ze kunnen actievoeren en dat ze niet te beroerd zijn om dat de komende tijd nog harder te doen.

Twee jonge brandweermannen (beiden 29) zijn vooral bezig om de stille agenten in de gaten te houden. De pakken meel worden achter de rug verborgen. Hun namen willen ze niet geven, want de commandant is ,,een lul en staat niet achter zijn mensen''. Want als er iets gebeurt wat niet mag, vliegen ze er uit. Maar pakken meel, dat kan nog wel. Dat is ,,ludiek''.

Op het Museumplein is geen sprake van grimmigheid. Demonstreren is leuk. Het plein ziet er tegen drie uur uit als een grote picknickplaats. De toespraken zijn achter de rug. In kleine groepjes nuttigen de actievoerders de meegebrachte etenswaren, zoals stroopwafels.

Mevrouw De Winter (68), mevrouw Ploeg (57), mevrouw Seydell (78) en mevrouw Van Dijk (67), alle vier uit Haarlem, kwamen de trein vanochtend maar met moeite in. ,,Oost-Europese toestanden.'' Maar het was het waard. Hartverwarmend, vinden ze de opkomst. Solidair met elkaar, daar gaat het om. ,,En het is ook erg gezellig'', zegt mevrouw Ploeg. ,,Maar daar doen we het niet voor, hoor'', vult mevrouw De Winter aan. Nu zijn ze vooral toe aan een borrel. Maar niet voordat mevrouw Seydell nog even alle demonstraties opsomt waar ze de laatste jaren heen is geweest. ,,Tegen Verdonk, tegen Irak. Ik ben zelfs nog bij die tegen kruisraketten geweest.'' Want het is belangrijk om je stem te laten horen, zegt ze.

Langzaam stroomt het Museumplein leeg. Grote slierten mensen lopen door het centrum richting Centraal Station. Het rumoer en de opgewonden stemming is verdwenen. Alleen de attributen herinneren nog aan de demonstratie. Als na een feestje, waarvan alleen de slingers er nog hangen. De trams en bussen rijden niet wegens de overvolle straten.

Op de Dam geeft een als joker verklede jongen in een bakfiets de demonstranten nog het laatste nieuws mee. ,,U kunt allemaal veilig naar huis, de democratie is weer hersteld.''