Demonstratie van velerlei koorzang

Vanuit de foyers van het Concertgebouw kon het Matineepubliek zaterdag toezien op de demonstrerende menigte op het Amsterdamse Museumplein. Het contrast tussen de massademonstratie en de intieme koormuziek in de Grote Zaal had niet groter kunnen zijn. Toch liet ook deze Matinee met het Groot Omroepkoor zich deels beluisteren als een protestconcert. Het Muziekcentrum van de Omroep moet bezuinigen door Radio Symfonie Orkest en Radio Kamerorkest te laten fuseren. Ook het functioneren van het Groot Omroepkoor staat ter discussie, want door het verdwijnen van het Radio Symfonie Orkest dreigt de werkgelegenheid te verminderen.

Het Groot Omroepkoor, met tachtig zangers het grootste professionele Nederlandse koor, werkt mee aan talloze concerten van vooral de omroeporkesten. Maar zeldzaam was dit programma met het koor in alle denkbare gedaantes: als kamerkoor, dameskoor, herenkoor én grootkoor.

De Matinee besteedt dit seizoen bijzondere aandacht aan `entartete', door de nazi's verboden en bestreden muziek. Hans Gál verruilde in 1938 Oostenrijk voor Schotland, maar zijn cantate Von Ewiger Freude voor vrouwenkoor, solisten, orgel en twee harpen dateert al uit 1912. Het ruim een halfuur voortkabbelende werk maakte Gáls bewondering voor Brahms duidelijk hoorbaar. Maar ondanks hemels klinkende momenten overtuigde het in zijn geheel niet; daarvoor is de opzet in coupletten te fragmentarisch en de toon te weinig `eigen'. Datzelfde gold voor de partita Was mein Gott will das g'scheh allzeit van de Berlijner Günther Raphael (1903-1960), waarin de vertrouwde koraalmelodie was omkleed met Regeriaanse harmonieën.

Voor dit koraal en een tweetal korte werken van Bach en Schütz reduceerde het Groot Omroepkoor de geledingen tot kamerkoorformaat. Onder leiding van Simon Halsey realiseerde het ook op halve kracht een warme, wendbare klank, maar het karakter van de verschillende stemgroepen bleef `groot' door de aard van het stemgebruik. En hoewel het koor ook als dames- en herenkoor overtuigde door de kameleontische flexibiliteit, maakte het toch de meeste indruk in volledige bezetting.

Naast de dubbelkorige, vooral ritmisch interessante Glaubensbekentniss van Raphael was daardoor het minst avontuurlijke programmaonderdeel muzikaal juist het verrassendst. In Brahms Begräbnisgesang, begeleid door een ensemble van blazers en pauken, stelde het Groot Omroepkoor een donkere, melancholieke klank in dienst van een heldere, spannende opbouw. Zo klonk Brahms' uitvaartmuziek somber en troostend tegelijk.

Concert: Groot Omroepkoor o.l.v. Simon Halsey. Gehoord: 2/10 Concertgebouw, Amsterdam. Radio 4: 5/10 20 uur.