Verzet is een gewetenszaak

Wat is verzet? Waar ligt de grens tussen het verzet en het (massa)terrorisme? Het toepassen van geweld om in een bepaalde omstandigheid een politiek doel te realiseren, is een dramatische handeling. Dit geweldsbesluit is te allen tijde onderworpen aan een strenge juridische en ethische afweging, want de geweldpleger is ineens rechter, aanklager en executeur geworden in zijn eigen zaak. Natuurlijk doet daarbij de geweldpleger een beroep op het algemeen belang.

Het moment waarop een geweldsbesluit wordt genomen, moet een waar verzetsmens zo lang mogelijk uitstellen, omdat de politieke en menselijke gevolgen daarvan absoluut onvoorzienbaar zijn. Bovendien geven de daarvoor aangehaalde historische voorbeelden onvoldoende houvast bij het bepalen van de mogelijke gevolgen van gewapend verzet. De geschiedenis geeft juist een beangstigend beeld van geweldstoepassing door het verzet.

Waarom is het zo riskant? In de eerste plaats is de gang der geschiedenis onvoorspelbaar. Het gewapend verzet van particuliere groepen werkt meestal averechts en bevordert anarchie en meer terreur.

Ten tweede is de kans erg groot dat het gewapende verzet uitmondt in een terreurstaat: Cuba. Omdat op den duur de uitvoerders van het gewapend verzet doeners en geen denkers zijn. En die doeners worden steeds bozer, gefrustreerder, ongeduldiger en haatdragender, en als ze aan de macht komen, gaan ze de andersdenkenden als vijanden beschouwen op wie het vertrouwde terreurmechanisme wordt toegepast. Wie gewapend verzet wil initiëren, moet eerst bij zijn geweten te rade gaan en bereid zijn alle risico's onder ogen te zien. Verzet is een gewetenszaak. Het ware verzet wil nimmer op de tirannie lijken.

Zijn er nu criteria te bedenken voor gewapend verzet? Wanneer mag de internationale gemeenschap, of mogen de media, begrip opbrengen voor gewapend verzet? Er zijn verschillende situaties denkbaar:

1) Tirannie. Er heerst elders een gewelddadige tirannie waartegen reeds tevergeefs alle vreedzame middelen zijn ingezet, en een absolute meerderheid van de burgers heeft op alle mogelijke manieren de tirannie laten weten dat ze niet langer onder dat regime wil leven. Hier zou dan in principe een kortstondige gewapende opstand van de zijde van burgers een einde kunnen maken aan de tirannie. Het gewapende verzet van de Iraanse revolutie duurde bijvoorbeeld minder dan drie dagen en kostte een beperkt aantal mensen het leven. Het ging enigszins vanzelf. Daarbij moet worden bedacht dat het Iraanse leger al uitgeput was door langer dan zes maanden dag in dag uit op de ongewapende burgers te schieten. Dat daarna een terreurstaat tot stand is gekomen, heeft te maken met de moorddadige en leugenachtige geaardheid van de politieke islam met zijn geüniformeerde moordenaars: ayatollahs, imams en sjeiks.

2) De bezettingstoestand. Hier zou men denken dat dit de meest voor de hand liggende reden is voor gewapend verzet. De Europeanen hebben momenteel één referentiekader en dat is de Tweede Wereldoorlog. Dat was echter een unieke situatie en het is niet alleen misleidend maar ook verkeerd om die klakkeloos op alle andere situaties toe te passen. Deze misvatting kan tot bizarre casussen leiden: de wereldgemeenschap betaalt nu de prijs voor de westerse, financiële, morele en militaire ondersteuning van de Afghaanse mojahedien waaruit de Al-Qaeda en de Talibaan zijn voortgesproten. Dus, de sovjetbezetting was geen rechtvaardigingsgrond voor de ondersteuning van de islamo-fascistische groeperingen in Afghanistan. Het Westen had bedachtzamer en geduldiger het vreedzame (Afghaanse) verzet moeten organiseren, en het had zich behoedzaam moeten voorbereiden voor de dag waarop eventueel de democratische verzetsgroepen in opstand zouden komen. Deze bittere les mogen de westerse diplomaten, politici en journalisten aan beide zijden van de oceaan nooit vergeten, ze zijn moreel verantwoordelijk voor hun fouten. Ze hebben niet het recht om op basis van bedenkelijke, romantische onderdruktenliefde de onschuldige burgers, en onze rechtsstaat in gevaar brengen.

Deze bittere les geldt nu onverwijld voor onze houding jegens de Palestijnse en Tsjetsjeense zaak. De islamitische massaterroristen (onder andere Hamas, Jihad, Al-aqsa Martelarenbrigade, Hezbollah) behoren tenslotte tot hetzelfde jihadistische spectrum. Zij zijn de vijanden van zowel westerse als uiteindelijk ook oosterse volkeren, onze democratische rechtsstaat verkeert met hen in een soort oorlogssituatie en wie deze vijanden financieel, militair of anderszins organisatorisch helpt, helpt de gewapende jihad van criminelen, en moet door het openbaar ministerie als handlanger van criminelen worden vervolgd.

De doodgeschoten kinderen van Beslan roepen deze pijnlijke waarheid in herinnering: de vijand is meedogenloos. Daarom moeten we deze vijanden duidelijk maken dat ze hier niets te zoeken hebben.

Waren er voor de Palestijnen en Tsjetsjenen andere alternatieven? De Palestijnse vertegenwoordigers hadden echt moeten onderhandelen, en niet stiekem hopen dat ze door Hamas via een uitputtingsoorlog zouden winnen. De Tsjetsjenen hadden tijdens het vredesakkoord die flats in Moskou (200 doden in 1999) niet moeten opblazen, waardoor ze het Rode Leger in Tsjetsjenië weer terug hebben gebracht. Dankzij het vredesakkoord hadden de Tsjetsjenen langzamerhand via de Europese organisaties, waarbij Rusland ook aangesloten is, de implementatie van de mensenrechten kunnen opeisen. Daarna hadden ze naar een mechanisme moeten zoeken aangaande de berechting (of waarheidsvinding) van de misdadigers uit de eerste Tsjetsjeense oorlog. Deze wegen, en niet het gewapend verzet, moeten door de internationale gemeenschap ondersteund worden.

Elk volk moet eerst laten zien dat het bij machte is een rechtsstaat op te richten. Is dat niet het geval, dan is het zeer de vraag of een dergelijke aspiratie door de internationale gemeenschap moet worden ondersteund.

Hoe zou Turks Koerdistan geweest zijn onder de grote Leider Öcalan? Hoe zou Palestina geregeerd zijn door de profetische schaduw van Sheik Yassin?

De Afghaanse tragedie leert ons dat we nooit de onmenselijke aspiratie naar tirannie en terreur mogen ondersteunen. We hebben wél de plicht al dan niet gewapend de mensenrechten, veiligheid en vrede te ondersteunen.