Tragedie

Zelden zoveel leed gezien als in het gezicht van Ronald Koeman, die avond in München. Of was het walg? Een onderhuids delirium van afgrijzen zou ook kunnen. In ieder geval was de coach diep ongelukkig. Ik had graag gewild dat Bono die avond naast hem was komen staan in plaats van naast Tony Blair op het Labourcongres. Dat was voor Bono zelf ook eervoller geweest. Het mocht niet zijn: Ronald stond alleen.

Koeman is alleen.

Een tragedie kondigt zich aan. Ronald staat het lot te wachten van Jan Wouters, Morten Olsen, Co Adriaanse. Op een dag zal een hansworst van het Ajax-bestuur hem uitnodigen voor een kopje koffie. Het is vroeg in de ochtend. De stad, het bos en de wei zijn nog gevangen in dauw. De kantinejuffrouw moet een laatste lok omhoog föhnen als ze hoort: ,,Koffie!'' Ha, daar zit Ronald, in zijn zondagspak. Arie en Louis zijn er ook, met hun mombakkes van november. Ze voelt haarscherp aan dat ze gauw weg moet wezen. Maar zoals alle kantinejuffrouwen wil ze alles weten. Buiten, bij de deur, gaat ze in surplace. Ze hoort Louis zeggen: ,,Ronald, de tijd is op.''

De tragedie is bij Ronald begonnen: hij heeft zich drie jaar geleden vergist van biotoop. Ajax kon zijn club niet zijn. Ajax is een bedrijf, geen vereniging en zeker geen trance. De hoofdstedelijken hebben niet wat Barcelona wel heeft: zwier in de chaos, improvisatie als kunst, talent voor tegenslag en verval. Ajax is een agenda. Nou, daar heeft Ronald Koeman altijd al een enorme hekel aan gehad.

Bovenbaas Louis van Gaal leeft in het verleden. Ooit heeft hij geroepen: ,,Wij zijn de besten van Europa.'' En, zoals wij allen weten, Louis is bijbelvast. Hij is de kardinaal Simonis van het Nederlandse voetbal: dwalen in de leer is niet toegestaan. Iedereen die tijdens het regnum van Louis bij Ajax komt, zal hem moeten naroepen: ,,Wij zijn de besten van Europa.'' Het dictaat van de autocue Van Gaal.

Zo gek krijg je Ronald Koeman niet.

Eén: hij weet meer van Europa dan Louis. Twee: hij is een liefhebber van het spel, niet van de religie of de ideologie eromheen. Drie: de groten der aarde is hij niet in Amsterdam, maar in het buitenland tegengekomen. In het diepst van zijn hart wil Koeman liever niet zijn tijd verspillen aan een knotwilg als Heitinga. Vier: Koeman heeft weet van ballet en surrealisme. Het epicentrum van Van Gaal is een scorebord.

Cultuurverschillen binnen Ajax, er is geen ontkomen aan de clash. Nog iets: Ronald zit met oud zeer op de bank. In de catapult van zijn gedachten had hij voor zichzelf een blijde intrede geprogrammeerd als de Verlosser van Barcelona. Zijn club, zijn stad, zijn biotoop. Hij ging er gemakshalve van uit dat Barça de eerstkomende jaren niet te redden was. Al helemaal niet door de existentialist Rijkaard die alreeds te veel Italiaan was geworden en dus niet militant genoeg voor Spanje. Overigens werkt Frank Rijkaard nog steeds voor een aalmoes in Barcelona. Maar wat bleek? Opeens was er geld voor de club, opeens kwam er swing in de ploeg. Barcelona is nu reeds de gedoodverfde winnaar van de Champions League. De Catalanen hebben het met geen woord meer over de tot sneeuwvlokje geridderde Ronald Koeman.

Hij maakt nu meer kans bij Real Madrid.

Het probleem van Ronald Koeman is dat zijn status hem verplicht Europees te schitteren. De provincie doet er niet toe. Capello zal ook nooit trainer van FC Zwolle worden. De grandeur van het huidige Ajax overstijgt de gekte van het dorp niet meer. En dus is iedere Europese wedstrijd van dit armzalige Ajax voor Koeman een reputatiedeuk. De schade loopt alleen maar op.

Om zijn toekomst te redden moet Ronald nu tegen Arie en Louis zeggen: ,,Heren, de tijd is op.'' Nog een kus voor de kantinejuffrouw, en wegwezen. Hij zal het niet doen. Want hij woont in een prachtig huis in Bussum, heeft een dochter die niet meer uit Amsterdam is weg te branden, laat zich als in een waas aangenaam vervetten in de etalage van poldergeluk. Het wordt nog stribbelen en sterven voor de wereldburger Koeman.

Die avond in München was Ronald boos en verdrietig. Opeens zie je dan dat zijn lippen scheermesjes worden. De mond vervliegt, is weg. Wat nog praat zijn de bekken van een bankschroef. Alleen al om zijn schoonheid van jeune premier te bewaken en te bewaren moet Ronald Koeman bij Ajax weg. Nu, meteen, heute godverdomme. Er zijn grenzen aan de zelfhaat.