Portretfoto's van familie kalmeren geïsoleerde schapen

Geïsoleerde schapen die onder stress staan vinden het portret van een schaapskop veel geruststellender dan vergelijkbare beelden. Dat bleek bij onderzoek door een team van het Cognitive and Behavioural Neuroscience Laboratory van de Universiteit van Cambridge. Schapen zijn erg gevoelig voor sociale isolatie. De onderzoekers wilden bekijken of het kijken naar een `aantrekkelijk' schaap met een kalme gezichtsuitdrukking de scheidingsangst zou verminderen (Proceedings of the Royal Society - Biological Sciences, online).

De Engelsen namen bloedmonsters van ruim twintig schapen om het niveau van de stresshormonen adrenaline en cortisol te bepalen. De dieren kregen daarnaast kleine hartmonitoren aangebonden. Vervolgens werd elk individueel schaap van haar groep gescheiden een in een geïsoleerde ruimte gezet met vier grote afbeeldingen van op de puntstaande driehoeken, als grove benadering van schaapskoppen. Na een kwartier werden die vervangen door ofwel vier identieke, levensgrote foto's van een schaapskop van hetzelfde ras, of vergelijkbare kopportretten van verdere familie een geit. Een controlegroep bleef in de eerste situatie. Een halfuur na de experimentele verandering volgde een bloedtest.

Alle schapen reageerden geschokt op hun scheiding. De schapen die alleen driehoeken konden bekijken vertoonden allen een verhoogde hartslag en stresshormoonconcentratie. De groep die het geitenportret als gezelschap kreeg toonde een lichte gemiddelde daling van beide stressindicatoren. Maar het effect van het kunnen bekijken van schaapsgezichten was indrukwekkend. Hun klaaglijk blaten verminderde twintigvoudig. De hartslagfrequentie werd weer de gebruikelijke, en ook de hormoonniveaus werden vrijwel normaal.

Snel na deze vriendelijke behandeling liet men de dieren inslapen, en volgde post mortem onderzoek met hersenanalyse. Bij de schapen uit de eerste twee groepen waren vooral hersengebieden actief geweest die verbonden zijn aan angst, onrust en stress. Bij de laatste groep waren dat juist die gebieden die betrokken zijn bij gezichtsherkenning en emotionele controle.

De onderzoekers trekken hun conclusie vrij breed. Wegens ziekte of voor transport geïsoleerde schapen, andere landbouwhuisdieren en ook dierentuindieren zouden in het ideale geval foto's van hun groepsgenoten voorgezet moeten krijgen. Een stap praktischer en wel zeer werkbaar is het bij voorbaat behangen van isolatieruimten met kopstudies van soortgenoten. In het geval van schapen liefst die van gelijkende rassen, want het luistert nauw.