`Natuur helpt Bush in Florida'

Florida vormt in de Amerikaanse presidents-verkiezingen een cruciaal strijdtoneel. `Als Amerika naar Bush neigt, ligt hij in Florida een paar punten voor, en andersom.'

George Johnson is de Ier van het trio, hij is met tachtig niet de oudste. Dat is Max Garbo (85), net als de Italiaans-Amerikaanse Thomas Polari, een immigrant uit New York. Alledrie vochten zij in oorlogen die Amerika aanging om elders vrijheid te brengen. Nu wonen zij in Century Village, een bejaarden-dorp met ruim 10.000 inwoners in Deerfield Beach, aan de zuidoostkust van Florida.

Zij zijn naar de aula gekomen om te luisteren naar Max Cleland, een veteraan die twee benen en een arm verloor in de Vietnam-oorlog. Cleland, minister van veteranenzaken onder president Carter, verloor in 2002 zijn zetel in de Senaat (namens Georgia). Dat gebeurde nadat zijn Republikeinse tegenstander hem er van gebrek aan vaderlandsliefde had beschuldigd. En die ledematen had hij verloren door zijn eigen foutief omgaan met granaten.

De drie zijn, zoals de meeste bewoners van Century Village, niet vatbaar voor de argumenten van president Bush dat hij het beste de veiligheid van de Verenigde Staten kan garanderen. Zij salueren trots, zij zoenen hun vlag, zij staan pal en laten zich de vaderlandsliefde niet ontzeggen door een president wiens handelwijze zij afkeuren. Als zij kans zien hun stem te laten meetellen, kan Kerry op een flink blok rekenen. In 2000 raakten velen van hen het spoor bijster in de stemprocedure met verouderde ponskaartmachines.

Johnson, destijds de jongste piloot van de Amerikaanse luchtmacht, vertelt dat hij regelmatig over Nederland vloog, op weg naar bestemmingen in Duitsland. Garbo, die altijd heeft gewerkt in de vleesgroothandel, laat zich als joodse Amerikaan niet verleiden door de steun die president Bush aan Israël geeft. ,,Iedere president verdedigt Israël, beide landen zijn zowat de enige democratie in hun regio. Amerika heeft baat bij vrienden als Israël en India. Deze president heeft van alles verzonnen om oorlog in Irak te kunnen voeren, en nu beweert hij dat het daar prima gaat. Dankzij hem staan we alleen, in Irak en de rest van de wereld. Wat wij nodig hebben zijn bondgenoten.''

Max Cleland rijdt zich behendig naar de microfoon en vuurt een paar salvo's voor veteranen af. Hij verdedigt Kerry's optreden als jong luitenant in Vietnam, en stelt dat het tijd is voor een vechtersbaas in het Witte Huis hij bedoelt niet de huidige `war president'. Sprekend over het binnenlandse beleid van de regering-Bush prijst Cleland het `religieus geïnspireerde gezondheidszorgplan van de president: bid dat je niet ziek wordt.''

De dames en heren in Century Village juichen en zingen. Zij zullen er dit jaar alles aan doen om tijdig of per post te stemmen. George W. Bush heeft van dit soort bejaardendorp in zuidoost-Florida niet veel te verwachten. Of zijn krachtige steun aan de regering-Sharon veel joodse zonzoekers uit New York overhaalt, moet blijken. Florida als geheel is niettemin een cruciale staat waar de president wil en kan winnen.

Dat zegt Dario Moreno, een Cubaanse Amerikaan die directeur is van het Metroplitan Center van Florida International University in Miami. ,,Florida is in deze presidentsverkiezing niet alleen belangrijk vanwege de traumatische verkiezingen vier jaar geleden. Florida is demografisch ook een nauwkeurige afspiegeling van het land als geheel. Als Amerika naar Bush neigt, ligt hij in Florida een paar punten voor, en andersom.''

Florida is de vierde staat qua grootte en dus qua belang in het 'Electoral College'. In 2000 werden er ongeveer zes miljoen stemmen uitgebracht. President Bush won met 537 stemmen. ,,Als de verschillen dit jaar weer miniem zijn, dan kan je rekenen op het zelfde soort problemen als vier jaar geleden'', , zegt Moreno, die Republikein is. ,,Het is me een raadsel waarom de overheden hebben gekozen voor elektronische stemmachines zonder papieren controle-prints. In sommige districten zijn machines gekocht die niet deugen - niemand durft het toe te geven.''

Hoe veel moeite ook wordt gedaan om mensen te laten stemmen, en goed te laten stemmen, de kans is groot, zegt Dario Moreno, dat de Natuur Bush een handje heeft geholpen. De vier orkanen van de laatste weken hielden vooral huis in gebieden met veel aanhang voor de Republikeinen. President Bush reisde er vijf keer naar toe en bracht snel, veel geld. John Kerry, daarentegen, moest campagnebezoeken afzeggen omdat de vliegvelden dicht waren en de mensen wel wat anders aan hun hoofd hadden.