Harde wereld, mooie wereld

Na de Daklozenkrant is er nu de daklozen-dvd `Mooie wereld'. De opbrengst van de film gaat net als bij de kranten grotendeels naar de verkopers.

Ze hebben één dvd verkocht. Of liever: ze hébben een dvd verkocht. En nu klappen Mike en Eugenie Zerbouldis hun kiosk op. Het is vier uur en hoewel ze zeggen dat iedere verkoper weg mag als hij geen zin meer heeft, houden zij zich aan de officiële werktijden. De overgebleven dvd's met de film Mooie wereld legt Eugenie op de bodem van het hokje, het laatst verdiende geld houdt ze besluiteloos in haar hand. ,,Stop maar even in je zak, lieverd'', zegt Mike. Hij kantelt het plastic huisje en nu lijkt het wel een ligfiets die hij naar de berging duwt.

Ter gelegenheid van het eeuwfeest van daklozenopvang HVO Querido staan op een paar plekken in Amsterdam mensen zoals Mike en Eugenie met een mobiele kiosk. Sommigen van hen zijn normaal gesproken verkopers van de Daklozenkrant, Mike en Eugenie zijn vrijwilligers bij een activiteitencentrum in Amsterdam-West. Eerst verkochten ze alleen het jubileumboek Kleurrijk leven, sinds deze week ook de dvd Mooie wereld.

De film van Coco Schrijber is een symfonie van het daklozenleven. Met haarscherp gevoel voor details en gehoor voor de wonderlijke wendingen die zinnen kunnen nemen, componeerde de documentairemaakster een film die stilstaat bij mensen aan wie iedereen meestal voorbijgaat – ,,omdat ze stinken, omdat je bang bent dat ze om geld gaan vragen of omdat je nu eenmaal haast hebt'', zegt Schrijber.

Al voor ze met de opnamen van haar film begon, bedachten Schrijber en haar producent dat ze deze film eerst op dvd wilden zetten, die dan door verkopers van de Daklozenkranten in de grotere steden aan de man kon worden gebracht. In Amsterdam viel de uitbreng toevallig samen met het jubileum van HVO Querido, dus dat was snel geregeld. In andere steden komt de dvd binnenkort ook op straat – en misschien nog wel in andere Europese landen ook. De opbrengst gaat grotendeels naar de verkopers, net als bij de kranten.

Bij hun kiosk krijgen Mike en Eugenie wisselende reacties, zeggen ze. ,,Directeurtjes in mooie pakkies halen hun neus voor ons op'', zegt Mike. ,,Maar van de oudere medemens met een stadspas krijgen we aardige dingen te horen.''

,,Sommige mensen'', zegt Eugenie, ,,zeggen keihard in je gezicht dat je een zwerver bent. Maar dat zijn we niet.'' Eugenie is een psychiatrisch patiënt die ,,allemaal dingen hoorde die er niet waren, maar daarna jarenlang beter aan het worden was'' en sinds anderhalf jaar met Mike samenwoont. Een half jaar geleden zijn ze getrouwd. Ze zegt dat hij haar heeft gered, maar dat hoeft van hem helemaal niet in de krant.

Ze hebben de film 's avonds thuis bekeken. Je moet toch kunnen vertellen wat je verkoopt. Eugenie kreeg er tranen in haar ogen van. ,,Van de vriendschap in het verdriet.'' Vooral Jan ontroerde haar, de exotisch uitgedoste zwerver bij wie zinnen bovenborrelen die niet iedereen kan navertellen. ,,Ik zag dat hij in de war was'', zegt Eugenie voorzichtig. ,,Hij sprak een beetje onsamenhangend, niet zoals wij.''

Mike vond Mooie wereld vooral confronterend. Hij heeft zelf vier jaar op straat geleefd en moest steeds aan vroeger denken. ,,Het eten dat ze deden, kleine bakjes met restjes die je soms bij een restaurant krijgt of soms niet.'' Hij herkende het hangen bij de schuilplaatsen, waar je liever niet bij vandaan loopt, anders pikt een ander hem in. De dikke voeten die Herman in de film krijgt, die had Mike ook, van het heen en weer lopen in de stad, 24 uur per dag proberen te overleven.

Mooie wereld? Harde wereld, zegt Mike. De andere mensen kijken dwars door je heen, lachen je uit. Hij snapt het ook wel: ,,Het is moeilijk om in gesprek te raken met iemand zoals ik vroeger was.'' Maar kijk hem nu, voor zijn kiosk met zijn vrouw. ,,Het levende voorbeeld: ik heb mij toch weer bijeen moeten rapen.''

De mobiele kiosks van HVO Querido staan tot en met 6 oktober op het Leidseplein, op de Nieuwmarkt, bij de Westerkerk en bij Artis in Amsterdam. `Mooie wereld' van Coco Schrijber kost er €10. Het boek `Kleurrijk leven' kost €12,50