Privatisering omroep Italië wassen neus

De staatsomroep RAI deels privatiseren betekent niet dat er meer concurrentie komt. Integendeel.

De media zijn voor de Italiaanse minister-president Silvio Berlusconi een onderwerp dat hem na aan het hart ligt. Hij bezit zelf drie televisiezenders en zijn regering controleert er nog eens drie in de vorm van de staatsomroep RAI.

Daarom lijkt de aankondiging dat hij in 2005 20 procent van RAI wil privatiseren, goed nieuws. Maar dat zou alleen zo zijn als de markt RAI zou kunnen dwingen om efficiënter en concurrerender te gaan werken. De regering wil echter zelf vasthouden aan een belang van 80 procent en gunt private aandeelhouders niet meer dan 1 procent van het bedrijf. Daarom zal RAI nog steeds stevig in handen van de overheid blijven. Het kan dus voor privébeleggers wel eens lastig worden op een sanering aan te dringen.

In theorie is er veel ruimte om daartoe over te gaan. De operationele marge van RAI bedroeg vorig jaar 7 procent, tegen een marge van 25 procent bij de private concurrent Mediaset (van Berlusconi). Maar staatsbedrijven vinden het doorgaans moeilijk om banen te schrappen.

Bovendien heeft Maurizio Gasparri, de minister van telecommunicatie, gezegd dat het afschaffen van de omroepbijdrage reclame-inkomsten zou onttrekken aan toch al noodlijdende kranten en radiostations. Daarom zal RAI waarschijnlijk deels uit deze belasting gefinancierd blijven worden. In dat geval zullen de limieten die gelden voor de hoeveelheid reclame op de publieke zenders waarschijnlijk ook van kracht blijven. Ook de concurrentiestrijd met Mediaset zal dan beperkt blijven.

De verkoop van 20 procent van RAI zal vermoedelijk niet veel verandering brengen in het Italiaanse medialandschap. Maar misschien is dat ook precies de bedoeling. Eén theorie luidt dat centrum-links zou kunnen proberen zowel RAI als Mediaset op te splitsen, als het na de verkiezingen van 2006 aan de macht zou komen. Het doel zou dan zijn om beide bedrijven een of meer zenders te laten verkopen, waardoor concurrenten toegang zouden krijgen tot de Italiaanse markt.

Maar als een deel van RAI al is geprivatiseerd, kan het moeilijker worden het bedrijf ertoe te dwingen ook nog eens een zender te verkopen. En in dat geval zou het nog lastiger worden om Mediaset tot eenzijdige ontwapening te bewegen.

Financiële commentaren uit de Londense City onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld.