Iraakse ontvoerders doen goede zaken

Gijzelen werkt. Zeker in Irak. Werkgevers van gijzelaars betalen, regeringen geven toe. De ontvoeringsindustrie wordt voortdurend gestimuleerd op het ingeslagen pad voort te gaan.

,,Wat kan het schelen?'', reageerde de Italiaanse oppositiepoliticus Antonio di Pietro woensdag op de berichten dat een miljoen dollar is betaald voor twee Italiaanse hulpverleensters. Maar intussen wordt bijvoorbeeld het transport uit Turkije nu ernstig gehinderd doordat veel Turkse chauffeurs niet meer in Noord-Irak willen rijden uit angst ontvoerd te worden en zijn er nog maar weinig buitenlandse journalisten in Irak. Te gevaarlijk.

De Italiaanse premier Silvio Berlusconi wilde niets zeggen over losgeld. Maar de voorzitter van de buitenlandcommissie van het parlement, Gustavo Selva, een partijgenoot van Berlusconi, zei ervan uit te gaan dat er voor de vrijlating van de vrouwen is betaald. ,,In principe zou men niet moeten toegeven aan losgeldeisen. Maar dit keer moesten ze wel. De levens van twee meisjes waren het belangrijkst.''

Dat is het argument van alle werkgevers en regeringen die toegeven. ,,Het was een zeer, zeer harde beslissing'', zei eerder deze maand de eigenaar van een Koeweits transportbedrijf waarvan een Turkse chauffeur was ontvoerd. ,,We hadden het leven van de gijzelaar aan de ene kant van de weegschaal en ons werk in Irak aan de andere kant.'' Het bedrijf staakte zijn activiteiten in Irak. Of de eigenaar van een ander Koeweits bedrijf waarvan zeven chauffeurs waren ontvoerd. Hij betaalde een half miljoen dollar en bleef rijden. In augustus trok de Filippijnse regering vervroegd haar 51 militairen uit Irak terug in ruil voor het leven van een Filippijnse truckchauffeur. De ontvoerders kwamen allemaal hun kant van de transactie na; hun gijzelaars kwamen vrij.

De verschillende groepen ontvoerders melden steevast dat het hun ernst is door gijzelaars te onthoofden en videobeelden daarvan te verspreiden (via willige Arabische zenders). De hardste daarvan waren misschien vorige week de beelden van de onthoofdingen van twee Amerikaanse gevangenen van de groep Tawhid wal Jihad (monotheïsme en heilige oorlog) van de Jordaanse terrorist Abu Musab Zarqawi.

De Britse regering voelt zich nu zwaar onder druk gezet door de smeekbeden van Zarqawi's overgebleven Britse gijzelaar, Ken Bigley. Dat bleek gisteren wel uit de woorden van minister Jack Straw van Buitenlandse Zaken. ,,We onderhandelen niet met ontvoerders'', zei hij, want anders ,,zouden er veel, veel meer mensen zijn die worden ontvoerd en zou de wereld minder veilig zijn''.

Maar ,,als de ontvoerders met ons in contact zouden raken, zouden we duidelijk luisteren naar wat ze te zeggen hebben [...] Misschien zeggen ze dingen die consistent zijn met onze positie en die niettemin Mr. Bigleys vrijlating zouden bewerkstelligen'', aldus Straw.

De ontvoerders hebben de vrijlating van vrouwelijke Iraakse gevangenen geëist, maar er zijn verscheidene gijzelingen geweest die met politieke eisen begonnen en financieel werden afgehandeld.

De golf van gijzelingen van buitenlanders (te onderscheiden van de veel talrijker, maar minder lucratieve binnenlandse gijzelingen) begon in april, met de ontvoering van onder meer zeven Zuid-Koreanen en drie Japanners. De laatsten waren meteen op een video: het mes op de keel, omringd door zwaar gewapende mannen die dreigden hen levend te verbranden als Japan zijn troepen niet terugtrok uit Irak.

De – voor zover bekend – eerste buitenlandse gijzelaar die werd vermoord was een Italiaan. Tot dusverre zijn ruim 150 buitenlanders ontvoerd, van wie er meer dan 25 zijn vermoord en ongeveer 30 nog worden vermist.

Het Iraakse ministerie van Binnenlandse Zaken schat dat 90 procent van de ontvoeringen wordt uitgevoerd door gewone criminelen, aldus een woordvoerder tegen het persbureau Reuters. Als er niet snel wordt betaald verkopen dezen hun buit door aan de meestbiedende.

Zo zouden twee vastzittende Franse journalisten door misdadigers zijn ontvoerd en aan het Islamitisch Leger in Irak zijn doorverkocht. De nauwelijks opgeleide Iraakse veiligheidsdiensten zijn niet tot weerwerk in staat.

De zaken lopen goed. Dat wil zeggen: iedere buitenlander in Irak op elk moment gijzelaar kan worden. Gisteren werden tien nieuwe aangemeld.