In de haven valt er niets meer `op te leuken'

Alles hebben ze er de laatste weken bij het Rotterdamse Havenbedrijf voor uit de kast gehaald. En dat was logisch: de redding van RDM Technology and Defense Systems (TDS) was een van de laatste mogelijkheden om onder de ellendige erfenis van exdirecteur Havenbedrijf Willem Scholten uit te komen. Woensdag werd bekend dat RDM TDS faillissement heeft aangevraagd.

Scholtens gulle hand, waarmee hij eind 2002 zakenman/goochelaar Joep van den Nieuwenhuyzen bankgaranties van 100 miljoen euro verleende, trekt dezer dagen een zware wissel op het imago van het Havenbedrijf. Niet alleen staat zijn positie op het spel (de vraag is of het Havenbedrijf een zelfstandige NV kan blijven), ook de financiële geloofwaardigheid van het bedrijf is in het geding.

Het Havenbedrijf Rotterdam was er dus veel aan gelegen zo snel mogelijk – vandaag worden de eerste resultaten van een eerste accountantsonderzoek gepresenteerd – met een opgeleukte versie van de slechte berichten van de laatste weken te komen.

Daarvoor was de redding van het bedrijf RDM TDS noodzakelijk. Deze onderneming, waarvan het Havenbedrijf eigenaar werd, omdat Van den Nieuwenhuyzen het als zekerheid voor de verleende bankgaranties aanbood, maakte nog altijd een kans te worden betrokken bij de afbouw van het verkennings- en bewakingsvoertuig voor de landmacht, de Fennek.

De hoofdaannemer van die opdracht, het Duitse Krauss Maffei Wegmann (KWM), brak eerder dit jaar met RDM. Van den Nieuwenhuyzen kwam zijn toezeggingen niet na. Maar nu Van den Nieuwenhuyzen buitenspel stond, hoopte het Havenbedrijf KMW alsnog zover te krijgen een deel van de Fennek-bouw aan RDM TDS te gunnen. De opdracht van de landmacht behelst honderden miljoenen euro's en moet voor de helft in Nederland worden uitgevoerd.

Zo zou het Havenbedrijf de verloren 100 miljoen alsnog kunnen terugverdienen. Tevergeefs liet het Havenbedrijf de laatste weken zijn slimste juristen, beste lobbyisten en sterkste straatvechters overuren maken om KWM alsnog te verleiden met RDM TDS in zee te gaan. Maar de Duitsers hadden geen trek meer in het RDM-avontuur.

Er zijn voor het Havenbedrijf nog wel manieren om het verhaal nog een béétje op te leuken. Het geld langs gerechtelijke weg terugvorderen, bijvoorbeeld. Bij de banken die de bankgaranties mogelijk ten onrechte hebben geaccepteerd. Of – veel spannender nog – bij advocaten en notarissen die in dit spel een rol hebben gespeeld.

Zo heeft PWC in de stukken dubieuze verklaringen van advocaten gevonden die zijn gebruikt om de competentie van Scholten als verschaffer van de bankgaranties vermoedelijk valselijk te onderbouwen. Hen aansprakelijk stellen, al is het maar voorlopig, klinkt beter dan toegeven wat bijna zeker het geval is: dat die 100 miljoen euro naar de maan zijn.