`Ze hebben niets geleerd van de periode-Fortuyn'

FNV-voorzitter Lodewijk de Waal reageert op de Algemene Beschouwingen. Hij is niet onder de indruk van de wijzigingen die de coalitiepartijen in de Tweede Kamer van het kabinet vragen.

Vice-premier Zalm zei dat het alternatief van de coalitiepartners bedoeld is om ,,draagvlak te creëren in de samenleving''. Zullen ze daarin slagen?

,,Nee. Het is een kleine tegemoetkoming dat ze iets aan het schrappen van de ontslagvergoeding voor WW'ers hebben gedaan. Dat is voor een kleine groep een oplossing, maar de plannen van de oppositiepartijen zijn veel relevanter.''

Waarom?

,,Het kabinet heeft als doel ouderen meer te laten werken, maar doet er niets aan. De sociale partners kunnen het als we de ruimte krijgen, zoals de oppositie wil.''

Heeft de oppositie nog invloed op de uiteindelijke besluiten?

,,Nee. De uitkomst is al in de achterkamertjes vastgelegd. Zo zit het in elkaar. Ze hebben niets geleerd van de periode-Fortuyn.''

De kabinetsplannen komen met lichte wijzigingen door de Kamer. Wat betekent dat voor de sociale zekerheid?

,,Waar het kabinet naartoe wil, en dat zal ook wel gebeuren als het zo doorgaat, is een ministelsel waarin je geen normale uitkeringen meer hebt, waarin mensen al snel over de schutting naar de bijstand gegooid worden.''

Wat kan de vakbeweging nog betekenen?

,,Met de demonstratie van zaterdag willen we indruk maken. Daarnaast gaan we politieke druk uitoefenen. We richten ons op de Eerste Kamer die moet uitzoeken of wetten juridisch kloppen. De Raad van State heeft al gezegd dat de wetsvoorstellen voor VUT en prepensioen niet deugen. Als die nog dit jaar door de Kamer komen, vragen we een correctief referendum aan. En dan ligt onze kracht nog in de bedrijven. De regering gaat niet over CAO's, daar gaan wij over.''

Daarvoor zou u eerst het overleg moeten heropenen.

,,Dat kan zonder de overheid. Dan wordt het alleen een stuk duurder, omdat de overheid de afspraken die wij met de werkgevers maken fiscaal niet zal ondersteunen. Voor een deel zullen de werkgevers dat op moeten vangen. Door het hele pakket van maatregelen heeft het kabinet de breuk tussen ons veel groter gemaakt dan nodig was.''

Reageerde de vakbeweging dan goed door het overleg te staken?

,,We hadden geen enkele keus meer. Het kabinet is niet bereid ook maar iets van zijn maatregelen aan te passen. Ze willen afbraak, dan zullen ze afbraak krijgen. Ik heb tien jaar lang niet anders gedaan dan vrede sluiten. Dat is veel effectiever dan destructieve energie losmaken. Maar ze zijn niet bereid concessies te doen.''

Is dit de nieuwe rol van de vakbond?

,,De meerderheid van de FNV wil met overleg iets bereiken. Als het via overleg niet lukt, voeren we actie, maar dat is niet een doel op zich. Als het kabinet blijft weigeren te overleggen, krijg je een systeem van protesteren, dreigen en dwingen. Ik heb me altijd kiplekker gevoeld in het poldermodel, maar als de anderen niet willen, dan kan ik dit ook.''

    • Karen Zandbergen