Waar moet een student van rondkomen?

Twaalfduizend euro. Dat moest Megi Chudzik (24) neertellen om in Nederland te kunnen studeren. Toen de Poolse zich vorig jaar inschreef aan de Hogeschool Holland in Diemen voor een opleiding Communication Management, maakte haar geboorteland nog geen deel uit van de Europese Unie. Het collegegeld, 2.500 euro, bedroeg bijna het dubbele van dat van Nederlandse studenten. En haar huur moest zij voor een jaar vooruit betalen. ,,En dan heb ik het nog niet eens over de uitgaven voor officiële documenten, zoals een verblijfsvergunning. Mijn moeder heeft een lening moeten afsluiten om de zaak rond te krijgen.''

Sinds 1 mei is alles anders. Sinds Polen toetrad tot de EU, heeft Chudzik recht op vergoeding van het collegegeld én een OV-jaarkaart. Wel moet ze in haar eigen levensonderhoud voorzien. In haar geval betekent dat ,,32 uur per maand werk'' zucht zij. ,,En mijn stage wordt niet als werk beschouwd.'' Reden voor de Poolse om haar Nederlandse ziektekostenverzekering te annuleren en een advertentie te zetten op de website www.studentenkamers.nl. ,,Ik huur nu voor 350 euro twee kamers in Den Haag. Officieel mag ik van mijn huisbaas niet onderverhuren, maar op bezoekers heeft hij nooit iets tegen gehad.''

De duurste website die Arjan Scherpenisse (24) heeft gemaakt heet www.rimpelsweg.com. Voor de roze omlijnde site van het antirimpelproduct kreeg hij 2.200 euro. Terwijl hij op de link `bestellen' klikt, vertelt hij: ,,Kijk, het is een simpele site, dit formulier is nog het ingewikkeldst.''

Arjan Scherpenisse is vijfdejaars student kunstmatige intelligentie (AI) in Amsterdam en in plaats van geld te lenen, in een café te werken of zijn ouders lief aan te kijken, verdient hij geld met zijn eigen bedrijf. Als kleine zelfstandige maakt hij ongeveer vijf websites per jaar voor bedrijven of verenigingen. Ook huurt het internetbedrijf Eyefi hem elke week een dag in om te werken aan sites van onder meer HP/de Tijd.

Nog nooit was ze zó blij als de temperatuur buiten weer wat steeg. ,,Het was pittig bijvoorbeeld afgelopen winter, zonder centrale verwarming en zonder elektriciteit'', vertelt Marloes (23), vijfdejaars studente communicatiewetenschappen, bos- en natuurbeheer en biologische landbouw in Wageningen. Haar achternaam noemt ze liever niet, want Marloes woont samen met zeven huisgenoten in een kraakpand en er zijn problemen met de huisbaas en de projectontwikkelaar. ,,Iedereen denkt altijd dat ik als kraker gratis woon'', vertelt ze op het balkon van het kraakpand, een oud laboratorium. ,,Maar dat is een te snelle conclusie. We hebben hier geen elektriciteit, we koken op gasflessen en hebben pas sinds kort een echte douche. En reparaties worden niet door de huisbaas betaald.''