Trage versterving

Het toenemende gebrek aan contanten dreigt Yukos langzaam maar zeker uit te drogen. Rekeningen kunnen niet meer worden betaald, leveranciers dreigen. Ontmanteling lijkt onvermijdelijk. Bijna alles wat er wordt verdiend met de productie en verkoop van olie verdwijnt rechtstreeks in de Russische schatkist. Een gevolg van Yukos' belastingontduiking, zeggen de autoriteiten, gesteund door talloze vonnissen van rechtbanken. Yukos zegt van de prins geen kwaad te weten.

Het verstervingsproces verloopt traag. Eigenlijk is het een wonder dat Yukos nog olie opboort en transporteert, dat afnemers in west en oost nog olie krijgen geleverd. Begin vorige week dreigde Yukos het grootste deel van de export naar China stil te leggen omdat de rekening van de staatsspoorwegmaatschappij die de olie vervoert niet meer kan worden voldaan. Overigens was toen net de Chinese premier, Wen Jiabao, op bezoek in Rusland. Een paar dagen later werd bekend dat Yuganskneftegas, Yukos' grootste productiebedrijf, voor ruim 7 miljoen euro in het krijt staat bij de energieleverancier Tioemenenergo. Een productievermindering werd aangekondigd.

Het meest bedreigend voor Yukos is de onzekerheid over Yuganskneftegas zelf. In juli maakten gerechtsdeurwaarders bekend het bedrijf klaar te maken voor de verkoop. Volgens Russische media schat de investeringsbank Dresdner Kleinwort Wasserstein de waarde van Yuganskneftegas op zo'n 13 miljard euro. Als Yuganskneftegas wordt verkocht, verliest Yukos 60 procent van zijn productiecapaciteit.

Toeval of niet, aan het eind van die tumultueuze week sprak de Russische president Poetin een zaal vol vertegenwoordigers van internationale persbureaus toe. Hij vertelde dat hij niet van plan is Yukos te renationaliseren. Maar: ,,Als het komt tot veiling van bezittingen, dan kan ieder bedrijf – ook die met staatskapitaal – deelnemen.''

Juist deze week kwam het tot een fusie tussen Ruslands gasmonopolie Gazprom en Rosneft, een van de kleinere oliemaatschappijen. De staat heeft een aandeel van 51 procent in de nieuwe combinatie. Een mooie nieuwe eigenaar voor Yuganskneftegas, beweren boze tongen.