`Ik heb het twee keer gezegd, en ik doe het nu dus voor de derde keer: dat ik van mijn fouten geleerd heb'

Je zou worden verhoord over je verleden, Neelie. 't Schijnt een vaste procedure te zijn voor een toekomstige Europese commissaris. Je begon in de verhoorzaal ineens bars te kijken en om je heen te slaan, Neeltjelief. Er kwam een zenuwtrek om je mond en je riep maar en riep maar. The lady doth protest too much, dacht ik. Neelie is niet lief meer. Neelie is weer op en top de harde zakenvrouw, het carrièremonster, de genaaldhakte pantserkruiser die ze altijd was.

Je hebt van je fouten geleerd, riep je. Je riep het één keer, riep het twee keer en riep het een derde keer. Drie keer te veel, dacht ik. Want je riep tegelijk dat je geen fouten had gemaakt.

Vriendjes bevoordeeld, handjeklap gespeeld, centen doorgesluisd, bedje gespreid, tegenstanders kaltgestellt, met aandelen en opties gesjoemeld, woekerwinsten behaald, carrièreladders beklommen, collega's bedonderd, concurrentie uitgeschakeld, de politiek misbruikt, de justitie geïntimideerd, maar geen fouten gemaakt.

Geen bewijsbare fouten.

Ik zag je slim zijn. Je hing de vermoorde onschuld uit. Dat doet het altijd goed bij mannelijke sukkels. Je riep je ondervragers toe dat ze met bewijzen moesten komen. ,,Bewijs het maar eens'', riep je een tweede keer. En vast nog een derde keer.

De restauratie van de oude politiek. Je paste er perfect in.

Of je hebt iets niet gedaan, o Cassandra van Nijenrode, en dan valt er niks te bewijzen.

Of je hebt iets wel gedaan en dan heb je er bijtijds voor gezorgd dat er niks te bewijzen viel.

Zo ging dat in de oude politiek. Zo gaat dat in de nieuwe. Dat misstappen en misdaden in de politiek onbewijsbaar zijn zegt helemaal niks. Niets, noppes en nada. De bewijsstukken zijn in handen van politici en de getuigenissen komen uit de mond van politici. Sterker nog, wat iemand in de politiek fout doet kan volkomen legaal zijn. Wettelijk en toch weerzinwekkend.

Landen binnenvallen. Gevangenen martelen. De aarde naar de bliksem helpen.

Of met criminelen onder één hoedje spelen. Centen uit de algemene kas naar de privé-portemonnee overhevelen, om op je eigen niveautje te blijven, Neelie.

Er is een politiek van idealen en er is een politiek van ritselen. Er is een politiek van dienstbaarheid en er is een politiek van baasje spelen. Er is een politiek van wetten en er is een politiek van zich verschuilen achter wetten. Bij de eerste groep heb je je nooit thuisgevoeld, Neelie, daar zijn geen bewijzen voor nodig. Je kent de weg in de politiek. Je kent de beloningen voor de lui die de weg kennen in de politiek.

Jou benoemen tot Europees commissaris is een pyromaan benoemen tot brandweerman of een kinderlokker tot oppasser van de speeltuin.

    • Gerrit Komrij