Actie voeren moet leuk zijn

Kappers, muziek, eten én sprekers. Zaterdag demonstreren de bonden in Amsterdam. ,,Lange speeches zijn niet van deze tijd.''

Hoe krijg je een mensenmassa op de been om op de vrije zaterdag tegen het kabinet te demonstreren? Niet alleen met kracht van argumenten.

,,Er is muziek, cabaret en er zijn sprekers. Elders op het Museumplein staan paviljoens. Naast allerhande attracties kunt u hier ook meer informatie krijgen over de vakbondsalternatieven voor het kabinetsbeleid'', meldt de website van de vakcentrales, www.nederlandverdientbeter.nl.

Bianca Teeling, namens de vakcentrale FNV belast met de organisatie: ,,Het is een evenement. Er moet voor iedereen wat inzitten.'' De drie vakcentrales FNV, CNV en MHP die op 20 augustus acties tegen het kabinetsbeleid aankondigden, zijn al ver voor de zomer begonnen om 2 oktober zo aantrekkelijk mogelijk te maken.

Het programma leert hoe dat werkt: van de bijna drieënhalf uur die het officiële deel duurt, zijn de sprekers 32 minuten aan het woord. Alleen de voorzitters van de drie vakcentrales Doekle Terpstra (CNV), Lodewijk de Waal (FNV) en Ad Verhoeven (MHP) en van de Europese vakbeweging (John Monks) zullen spreken. De Waal als laatste. Anderen, zoals PvdA-fractievoorzitter Wouter Bos, zijn niet welkom op het podium, liet Terpstra vorige week al weten.

De rest van de tijd wordt voornamelijk met muziek gevuld. ,,De mensen zijn in de loop van de afgelopen weken al goed geïnformeerd'', verklaart Teeling die zegt herhaling te willen voorkomen. ,,En lange speeches zijn niet meer van deze tijd. Daar komen mensen niet meer voor uit Groningen.'' Volgens haar moet je mensen een gemêleerd programma bieden. Leden van de kappersbond knippen gratis. Er zijn allerlei stands met eten.

Maar hoe voorkom je dat het kabinet de opkomst eenvoudig naast zich neer legt door te zeggen dat de mensen naar een gratis popconcert kwamen kijken in plaats van te protesteren? Teeling somt lachend en geroutineerd de mogelijke negatieve reacties op: te weinig jongeren, veel niet-vakbondsleden zodat de opkomst niet als steun voor de vakbeweging kan worden gezien, een gratis popconcert. ,,We wisten vóór de zomer al dat we dat soort reacties zouden krijgen'', zegt ze. ,,Maar zo is het programma niet. We hebben niet Marco Borsato gevraagd, er staan allemaal beginnende artiesten.'' Stakingen en demonstraties worden van oudsher omlijst met muziek. Bijvoorbeeld van het eigen FNV Orkest dat zaterdag ook optreedt. ,,Je moet mensen die de moeite nemen om uren te reizen om erbij te zijn wel iets te bieden hebben.''

De opkomst wordt op weg geholpen met gratis treinkaartjes voor FNV-leden. ,,Geld moet geen belemmering zijn. Wij organiseren niet de mensen met de grootste portemonnee.''

Waarom heeft de vakbeweging eigenlijk voor Amsterdam gekozen, en niet het Haagse Malieveld? Vooral de pers is volgens Teeling gefixeerd op het Malieveld als protestplek. De vakbeweging wilde in de locatie tot uitdrukking laten komen dat haar protest iedereen aangaat, dat het meer een landelijke zaak is dan een louter politiek meningsverschil. ,,Dan ligt de hoofdstad meer voor de hand dan Den Haag.'' En in Amsterdam zelf is er niet veel keuze, als je veel mensen verwacht: de Dam (te veel overlast voor winkelend publiek en wegafzettingen), het terrein van de Westergasfabriek (te ver uit centrum) en het Museumplein (de beste keuze). ,,Maar het hangt ook van de vergunningen af of het lukt.'' Die kreeg het comité, dat al vanaf begin juni bezig is, hoewel ze er weken op heeft moeten wachten.

De plek is gratis, vertelt een woordvoerder van stadsdeel Oud-Zuid, dat verantwoordelijk is voor het Museumplein. Na de verpletterende Uitmarkt vier weken geleden is nieuw gras ingezaaid en het plein met hekken afgezet. ,,Juist om te voorkomen dat het weer kapot wordt getrapt, door voetballers bijvoorbeeld. We hopen dat het deze demonstratie overleeft.''

De weersverwachting (geen regen) is wat dat betreft volgens haar gunstig. Direct na afloop van de manifestatie komen de veegploegen. Die betaalt het stadsdeel. Kosten: ongeveer 18.000 euro.