Kind reageert anders op medicijnen

Farmaceutische bedrijven moeten nieuwe medicijnen speciaal gaan testen op kinderen. Terecht, zeggen deskundigen. Kinderen zijn geen volwassenen. Zo slikken ze liever een drankje, dan een pil.

Kinderen kunnen anders reageren op medicijnen dan volwassenen. Dat is de afgelopen jaren pijnlijk duidelijk geworden met het gebruik van een bepaaldegroep antidepressiva, de zogeheten ssri's. Bij kinderen zijn ze weinig effectief, en kunnen ze zelfs leiden tot zelfmoord. Daarom heeft de Amerikaanse Food and Drug Administration enkele weken geleden besloten dat ssri's moeten worden voorzien van een forse waarschuwing tegen het gebruik door kinderen. Ook in Europa is opgeroepen tot uiterste voorzichtigheid bij het gebruik van deze antidepressiva door jongeren.

De Europese Commissie heeft vandaag nieuwe regels voorgesteld voor het testen van medicijnen speciaal voor kinderen. Een speciale raad, die nog moet worden opgericht, gaat voor alle nieuwe medicijnen beoordelen of een farmaceutisch bedrijf extra proeven op kinderen moet uitvoeren om veiligheid en effectiviteit vast te stellen. De medicijnen worden getest op zieke kinderen, aldus H. Lekkerkerker, voorzitter van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen. Bovendien is er toestemming nodig van de ouders. ,,Met gezonde kindvrijwilligers wordt in principe niet gewerkt, alleen als het niet anders kan'', zegt Lekkerkerker. Volgens hem wordt het volgens de nieuwe regels mogelijk dat een farmaceutisch bedrijf bezwaar maakt tegen de extra proeven. De nog op te richten raad zal die aanvragen gaan beoordelen.

Volgens kinderarts Nico Wulffaart van het Wilhelmina Kinderziekenhuis in Utrecht is het een goede zaak dat de regels er komen. ,,Kinderen zijn geen kleine volwassenen. Ze reageren soms anders op medicijnen.'' Zo is de lever- en nierfunctie bij pasgeborenen anders dan bij oudere kinderen en volwassenen. Soms kunnen kinderen juist meer verdragen dan volwassenen. ,,Bij volwassen reumapatiënten zijn bepaalde combinaties van medicijnen verboden, terwijl ze bij kinderen juist goed werken.'' Volgens Wulffaart is de afgelopen 50 jaar vooral in de praktijk, via vallen en opstaan, vastgesteld welke medicijnen geschikt zijn voor kinderen, en in welke dosis. ,,Dat er tot nog toe geen regels waren levert weliswaar geen gevaar op voor de volksgezondheid, maar toch zou je vaak specifiek onderzoek bij kinderen willen zien.''

In Amerika konden farmaceutische bedrijven, op vrijwillige basis, al onderzoek doen bij kinderen. In ruil werd het patent op zo'n medicijn met een half jaar verlengd. ,,Sommige bedrijven voerden dat onderzoek bij kinderen gewoon als een soort strategie uit. Om een half jaar langer geld binnen te slepen'', zegt Wulffaart. Een paar weken geleden heeft de Amerikaanse Food and Drug Administration, die medicijnen keurt, de bestaande regels aangepast. Ze kan bedrijven nu verplichten om extra proeven te doen bij kinderen, als ze dat nodig acht. Europa volgt daarin nu de VS.

Nefarma, de overkoepelende organisatie voor de farmaceutische industrie in Nederland, vindt de plannen van de Europese Commissie ,,een goed initiatief'', zo laat een woordvoerster weten. Maar Nefarma wil wel dat er een financiële vergoeding komt voor de extra investeringen die bedrijven moeten doen, zoals in Amerika. Bovendien ziet de organisatie ethische bezwaren. ,,Wat mag wel en niet bij een kind van twee jaar, en bij een kind van acht jaar. Dat moet je heel goed vastleggen'', aldus de woordvoerster.

Onderzoekster Hilde Tobi van de Universiteit Groningen wijst erop dat veel medicijnen in pilvorm worden gemaakt. Terwijl juist kinderen er vaak moeite mee hebben om ze door te slikken. ,,Ze hebben het medicijnen liever toegediend via een drankje, of via een zetpil'', zegt Tobi. Ze vindt dat de nieuwe EU-regels daar rekening mee moeten houden. ,,Nu maken apothekers het medicijn vaak zelf aan als drankje omdat het bedrijf het alleen als pil levert.''

    • Marcel aan de Brugh