Debat over André Hazes

[...] Zeggen dat Nederlanders onder hun noordelijke afstandelijkheid emotioneler zijn dan ze durven te uiten, is een open deur intrappen. De droefenis rond de nationale volkszanger heeft ook andere aanknooppunten in de Nederlandse volksaard.

In Vlaanderen blijft er een duidelijke kloof tussen cultuur voor het volk en cultuur voor de steeds breder wordende elite van goed opgeleiden. Nederlanders koesteren op sociaal-cultureel gebied het egalitarisme. De ene mens is niet beter dan de andere, goede smaak is een fout begrip. In Vlaanderen kan je als goed opgeleid mens alleen maar Eddy Wally omarmen als je de ironie eraf laat druipen. Oprechte sympathie voor volkskunstenaars is zeldzaam: Guido Belcanto's adoratie voor de smartlap is zowat de enige uitzondering. In Nederland is deze kruisbestuiving natuurlijker. [...]

André Hazes was niet bezig met politiek. Behalve een groot sociaal hart vielen er uit zijn eenvoudige teksten geen maatschappelijke voorkeuren af te leiden. Maar door de aard van zijn muziek en zijn onderwerpen wekte hij wel makkelijk nostalgie op naar het Nederland van het verleden [...]. Of hij dat nu leuk vond of niet, door vooral bij de echte volksmens die accordeon-nostalgie op te roepen als dam in een te snel veranderende wereld, sprak Hazes dezelfde mensen aan als Pim Fortuyn. [...]

Het is in Nederland met grote emoties zoals met trends in politiek, cultuur en mode. Je doet het in groep. Nog steeds leven veel Nederlanders in de waan van een grote persoonlijke vrijheid, terwijl hun maatschappij juist conformering van het individu aan de groep oplegt.

De kneuterigheid van de jaren vijftig, de provocerende opstandigheid van de jaren zeventig, het multiculturalisme van de jaren negentig, de oerconservatieve reactie van de post-Fortuyn-periode: Nederland neemt zijn bochten met de samenhang van een school sprot. Dat uit zich ook in collectieve emoties zoals boosheid, trots, verontwaardiging en verdriet.

België heeft de Witte Mars gekend, maar Nederlanders hebben minder ingrijpende trauma's nodig om gezamenlijk een statement te maken. Grote principes en overwegingen van Goed Fatsoen dwingen de Nederlander om van de partij te zijn als Nelson Mandela Amsterdam bezoekt, als er een stille mars wordt gehouden tegen zinloos geweld of zelfs als de nationale superioriteit op het voetbalveld gevierd moet worden. Want je moet toch bewijzen dat je een goed burger en goed Nederlander bent?

Toch zou de Arena maandag niet zo vol gezeten hebben, als niet iemand het initiatief genomen had voor zo'n groots eerbetoon. Ook daarin blijkt dat Nederland veel meer een collectieve natie is dan België. [...]

Belgen zijn afwachtender. Bij ons zou iedereen zich afvragen waarom hij de eerste stap zou zetten, en of anderen dat niet ongepast zouden vinden. Als Will Tura plots overlijdt, zal er enkele weken later vast een nieuw Turaluraalbum met covers door andere Vlaamse vedetten in de winkels liggen. Maar dat binnen de vier dagen het Koning Boudewijnstadion zou vol lopen. voor een postuum eerbetoon, het zal Tura waarschijnlijk niet overkomen.

Steven De Foer in De Standaard (Brussel)