Van den Endes grootste flop

Tot 1989 was het volgens producent Joop van den Ende op de Nederlandse tv louter `schraalhans keukenmeester'. Dát er Nederlandse commerciële televisie kwam was onontkoombaar – alleen wist niemand hoe. Premier Lubbers wilde het publieke bestel voor concurrentie behoeden, cultuurminister Brinkman (CDA) zag met zijn VVD-collega's dat dat onhoudbaar was. Van den Ende, destijds de grootste leverancier van amusement aan de publieke omroepen, putte daar hoop uit en richtte TV10 op. Hij rekruteerde de `sterren' uit zijn eigen `stal' en wierf personeel bij de omroepen.

Er zal geen sprake zijn van commerciële tv in Nederland, zette Lubbers Brinkman vervolgens in een persoonlijke brief op zijn plaats. Mediaondernemer Peter Jelgersma zag toch mazen in de mediawet: TV10 moest zich via een `U-bocht' vanuit het buitenland op Nederland richten. Jelgersma had al een zender in Milaan, maar Van den Ende gaf te elfder ure de voorkeur aan Luxemburg als standplaats. Dat kwam hem duur te staan. Inmiddels was daar ook het multinationale CLT met de Nederlandstalige zender RTL Véronique begonnen. Volgens het oordeel van het Commissariaat voor de Media vormde het Luxemburgse postbusadres van Van den Endes `Sterrennet' een te opzichtige façade voor een Nederlandse onderneming. Véronique mocht wél en werd RTL4. De rest is geschiedenis.

Andere Tijden ontvouwt hoe op het hoogste niveau is getracht de producent en zijn sterren weer bij de publieke omroep te halen. Harry Kramer, destijds topambtenaar van Brinkman, vertelt over een initiatief tot aankoop van Van den Endes bedrijf. Dat stuitte op een veto van de omroepen, VARA-voorzitter Van Dam stelde voor te wachten tot het bedrijf geheel op apegapen lag. Van den Ende probeerde nog tevergeefs met het Franse TF1 in zee te gaan en om samen met Nederlandse uitgevers `via de voordeur' commerciële tv te beginnen.

Van den Ende schaamde zich diep voor dit debacle. Het duurde jaren, zegt hij in Andere Tijden, voor hij over deze `flop' heen was.

Andere Tijden: Het debacle van TV10. Ned 3, 20.55-21.30u.

    • Tom Rooduijn