Meccano: design of Tsjechisch klassiek

Moet je kind een bruggenbouwer worden, geef het een doos Merkur. Want ,,de Tsjechische versie van Meccano is waarschijnlijk de basis geweest voor mijn carrière als werktuigbouwkundige'', schrijft een lezer uit Schiedam, Tsjech van geboorte. Hij denkt zoals veel ouders en kinderzielkundigen dat speelgoed invloed heeft op ontwikkeling en mogelijk zelfs op keuze van beroep. Als dat waar is, wat heeft de plaspop dan wel niet aangericht?

Het is onmogelijk te meten of kinderen van klei eerder kunstenaar worden dan van een Barbie en van Tsjechische Meccano eerder ingenieur dan van een vlieger. Maar andersom; er staan hijskranen in de haven die van Meccano lijken gemaakt. Als die aan een Meccano-doos te danken zijn die de werktuigbouwer lang geleden kreeg van Sinterklaas, dan is er wat van waar. De bouwdoos deed een wonder.

Meccano is nu in handen is van de Japanse speelgoedfabrikant Nikko. Het heeft sinds twee jaar een designlijn. Niet de constructie is daarbij nog van belang, maar het uiterlijk, het design. Gelikte auto's dus, geen knappe hijskranen meer.

Nikko is 's werelds grootste fabrikant van radiografisch te besturen speelgoedauto's. Het lag voor de hand. Dit jaar wordt een designjeep van Meccano op een onderstel van Nikko aangeboden, met afstandbesturing. Het onderstel is al af, de koets moet de koper zelf in elkaar zetten. Maar om er iets heel anders van te maken, een containerkraan of een Middeleeuwse rotsblokslinger, moet de jonge ingenieur oude dozen bouwmateriaal bij opa op zolder zoeken. Of nieuw spul bijkopen in de zeldzame speciaalzaken die er nog wat van hebben. Klassieke Meccano-onderdelen zijn schunnig duur.

De Tsjechische variant heet Merkur. Het bestaat al meer dan tachtig jaar en heeft ook Tecc geheten. Er zijn van over de hele wereld meer dan veertig Meccano-achtige bouwsystemen bekend. Sommige worden nog gemaakt. Lelijke namaak vaak, maar Merkur is prachtig en eigenwijs. Het past niet goed op Meccano-onderdelen omdat die naar Engels maatsysteem zijn gemaakt. In inches. Merkur rekent in vertrouwde centimeters. De gaatjes in de metalen strippen zitten precies een centimeter van elkaar af, de strippen zelf zijn ook centimeters lang.

Op het Nikko-onderstel dat bedoeld is voor een overdreven Landrover is met Merkur toch iets anders te bouwen. Ik maakte een op afstand te besturen skelter voor een alleenstaande moeder, een Lego-pop. Zij blij!

Merkur bouwdozen verkoopt de Nederlandse importeur ook aan onderwijsinstellingen. Leerzame dozen zijn er bij, zoals eentje waarin alle onderdelen zitten voor het bouwen van een elektromotor. Er is een doos waaruit zo ongeveer alles gemaakt kan worden wat in je gekke kop opkomt. Doos nummer 8. Meer dan 1.400 onderdelen die samen 6,6 kilo wegen. Hij kost ongeveer 160 euro. Per onderdeel nog geen 12 eurocent. Een beetje stalen hijskraanwiel bij Meccano, nog maar moeilijk aan te komen, kost alleen al meer dan 10 euro. De grote Merkur-doos bevat een schat aan wielen in maten en soorten.

Maar zo heel goedkoop is Merkur niet echt. De importeur die de bouwdozen op zijn internetsite beschrijft heeft de moertjes en schroefjes telkens meegeteld. Dan kom je wat al te makkelijk op 11 cent per onderdeel. Maar toch is deze Tsjechische Meccano veel goedkoper en is hij even goed als de klassieke van opa. Alleen het modellenboek schrikt af. De Tsjechen ontwerpen met hun mooie materialen lelijke werktuigen. Beetje bijdesignen.

Een bouwdoos voor een radiografisch bestuurbaar Nikko/Meccano-voertuig kost ongeveer 80 euro en is te koop in verschillende speelgoedwinkels.

Merkur-bouwdozen kunnen bekeken en besteld worden in de internetwinkel van de importeur, Pim van Dort in Scheemda: www.pmot.nl.

    • Wouter Klootwijk