Het beeld

De Amerikaanse socioloog Amitai Etzioni, in Tegenlicht (VPRO) ontmaskerd als de waarden- en normengoeroe van premier Balkenende, maakt onderscheid tussen plicht en verantwoordelijkheid. Het maakt in zijn opvatting uit of je iets doet voor de gemeenschap omdat het moet of omdat je het belangrijk vindt.

Een goed voorbeeld is wellicht de zorg voor de korte film door de publieke omroep. In de bioscoop zijn korte films nog maar zelden te zien, omdat bijna niemand bereid is te betalen voor een voorprogramma. Toch moet er ergens geëxperimenteerd worden.

De NPS ziet het als haar plicht om dit stiefkind aan emplooi te helpen, zoals de NPS soms na middernacht of op zondagmiddag aandacht aan klassieke muziek, dans of jazz besteedt. Ook bestelde men bij filmer Mark de Cloe een reeks korte, speels vormgegeven films over de liefde, Boy Meets Girl Stories, die worden vertoond als pauzefilm of als er een storing is. En tijdens het Nederlands Filmfestival ruimt de NPS een plek in van twee uur die – rechtstreeks uit Utrecht – met enige overdrijving wordt gepresenteerd als Avond van de korte film.

Vorig jaar was dat programma door de imbeciele, soms beledigende presentatie van Aldith Hunkar, een beschamende vertoning. Dit jaar deed Hadassah de Boer het veel beter, maar toch klinkt bij de TV3-presentatrice nog steeds enig ongemak door bij `moeilijke' films.

Ook is er een NPS-prijs. Die ging naar een NPS-film, namelijk De Cloe's Boy Meets Girl Story #28: Alleen, waarin een man en een vrouw een telefoongesprek voeren over een verbroken relatie, terwijl we een spreeuwenzwerm zien: niet slecht, maar eenvoudig samen te vatten. De veel interessantere en complexere film Nummer Drie van Guido van der Werve bracht het niet verder dan een nominatie. Van der Werve's bizarre fantasie combineert acht meisjes die een menuet dansen met troosteloos wachtende mannen bij een afhaalchinees, en laat de klassieke schoonheid van een ballerina in een fel verlicht park becommentariëren door het omhakken van een boom pal achter haar. Het lijkt op het werk van de Zweed Roy Andersson (Songs from the Second Floor) en valt niet uit te leggen.

De jaarlijkse plicht van de NPS ziet de VPRO elke week als zijn verantwoordelijkheid. Zondagnacht presenteert VPRO's Nachtpodium grensverleggende video's, die `nieuwe' makers ook in de 's nachts leegstaande VPRO-studio mogen monteren. Toevallig was de oogst gisteren een beetje slap, maar ik kijk altijd, want er zitten soms opmerkelijke filmpjes tussen. De fraaiste was nu een karaoke-video, met de tekst van het idealistische We Are The World. Het beeld bestond uit een korrelige registratie van het vanuit de verte opblazen door het Amerikaanse leger van verdachte Irakezen. Wat ze bij de VPRO `de shampoogeneratie' noemen, filmde ook hoe een compleet happy meal in een blender verdwijnt. Shampoogeneratie? Dat zijn kinderen die het verschil niet kennen tussen werkelijkheid en representatie, omdat ze in een dennenbos zeggen: `Papa! Het ruikt hier naar shampoo!'