Voedingssector geen veilig baken

In moeilijke beurstijden stappen beleggers vaak over naar defensieve, veilige fondsen. Een traditioneel defensieve sector, de voeding, ligt echter onder vuur op de beursvloer. Hoe veilig is veilig?

Als een gigant als Unilever een winstwaarschuwing geeft zoals begin deze week gebeurde, is het schrikken voor beleggers. Niet alleen omdat het een zwaargewicht is op de beurs, maar ook omdat dit fonds geacht wordt redelijk veilig te zijn en plots laat zien dat het niet goed gaat.

Het Brits-Nederlandse voedingsbedrijf was niet het eerste dat zo'n schok teweegbracht. De afgelopen maand volgen de waarschuwingen en tegenvallende resultaten van branchegenoten elkaar op. En niet van de minste, waardoor de vraag rijst of deze traditioneel veilige haven in lastige economische tijden nog wel bescherming biedt aan de nerveuze belegger.

Zo werd Unilever onder meer voorgegaan door het Amerikaanse Colgate-Palmolive dat begin deze week zei dat de resultaten in de tweede helft van 2004 lager zullen zijn dan de analisten op Wall Street verwachten. Ook frisdrankengigant Coca-Cola zal een tegenvallende winst boeken over de tweede helft van het jaar. De publicaties volgden op de waarschuwing van het Zwitserse Nestlé dat vorige maand zei dat de omzet over het eerste halfjaar lager was dan eerder verwacht. De week werd afgesloten door Cadbury Schweppes. De Britse producent van chocola en 7Up zei gisteren dat de jaarresultaten aan de onderkant zullen zitten van de bandbreedte die het eerder had aangegeven.

De winstwaarschuwing van Unilever kwam dus niet geheel onverwachts, hoewel analisten wel verrast waren door de omvang. De maker van producten als Knorr, Bertolli en Dove zei niet langer een winststijging te verwachten van 10 procent over 2004, maar van slechts 2 tot 5 procent.

Het is een teken aan de wand dat zelfs voedingsbedrijven nu met winstwaarschuwingen komen. Het zijn immers bedrijven die als defensief worden aangemerkt door investeerders. Het zijn – of waren – `veilige' aandelen. Eten, drinken en zeep zijn toch producten die consumenten altijd nodig hebben, zelfs in mindere economische tijden, zo redeneerden beleggers.

Dat was de traditionele opvatting van een defensief aandeel, zegt David van der Zande, hoofd research van Effectenbank Stroeve. ,,Defensieve aandelen zijn inderdaad die aandelen die minder gevoelig zijn voor de economische cyclus, maar er komt veel meer bij kijken dan de economie'', aldus Van der Zande, die aangeeft dat ook bij traditionele aandelen sprake is van golfbewegingen.

Zo werd enige tijd geleden ook een sector als farma door marktspelers aangemerkt als defensief. ,,Mensen hebben toch altijd medicijnen nodig, zo redeneerde men. Maar toen de FDA (de Amerikaanse instantie die medicijnen moet goedkeuren) plots strenger werd en stringenter ging kijken of medicijnen wel een toegevoegde waarde hadden was dat snel over.''

De winstwaarschuwingen van voedingsbedrijven hebben ook de Amerikaanse zakenbank Merrill Lynch tot andere gedachten gebracht. In een rapport dat deze week uitkwam, schrijft strategist David Bowers dat de voedingssector het al een tijdje slechter doet dan de markt. ,,Onze analisten verwachten dat de druk op de marges nog zal oplopen'', aldus Bowers in het rapport dat werd geciteerd door het persbureau Reuters. ,,De groei is traag door dalende prijzen en een verschuiving weg van merknamen. Bovendien zijn de kosten opgelopen door de gestegen prijzen voor energie, glas en plastic'', aldus Bowers. De zakenbank heeft de waardering voor de sector bijgesteld van positief naar neutraal.

Beleggers zijn nog niet zover gezien de koers-winstverhouding van bijvoorbeeld Unilever. Beleggers zijn momenteel bereid bijna 17 keer de verwachte winst per aandeel te betalen voor het concern. Dit geeft aan dat zij Unilever nog zien als een groei-aandeel. Voor de AEX-index – de beursgraadmeter waarin Unilever is opgenomen – wordt momenteel bijvoorbeeld maar 12 keer de winst betaald.

Van der Zande ziet geen herstel van de traditioneel defensieve voedingssector. ,,Het is niet onze favoriet en we denken dat het geen sector is die het de komende tijd goed zal doen'', aldus de Nederlandse analist die fondsen in sectoren als energie, media en consumentengoederen als auto's de voorkeur geeft. Het lijkt erop dat de veilige voedingssector voor het moment onveilig is geworden.

    • Heleen de Graaf