Lubbers wil autonomie voor Soedanees Darfur

Soedan zal de westelijke regio Darfur misschien een zekere mate van autonomie moeten geven om de vrede in het gebied te herstellen. De Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties, de Nederlandse ex-premier Ruud Lubbers, zei dat gisteren in de hoofdstad van Tsjaad bij het begin van een vijfdaags bezoek aan de regio. In de Keniaanse hoofdstad Nairobi waarschuwde de Amerikaanse VN-gezant voor Soedan, Charles Snyder, dat Soedan kan vervallen tot een ordeloos land zonder centraal gezag als de regering niet in staat is om politieke oplossingen te vinden voor de binnenlandse problemen.

Lubbers erkende gisteren dat zijn uitspraak over een zelfstandige regio Darfur erg ver gaat voor een VN-diplomaat. ,,Maar in de loop van de jaren heb ik geleerd van mijn hart geen moordkuil te maken'', zei de leider van de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR tegen de BBC. Hij wees erop dat de besprekingen tussen regering en rebellen over Darfur eerder deze maand in Nigeria zijn afgebroken zonder resultaat. ,,Het is duidelijk dat het in Darfur tot een zekere scheiding van machten zal moeten komen'', zei Lubbers. Op de vraag of hij doelde op autonomie, zei hij nadrukkelijk: ,,Ja''. Dat betekent volgens Lubbers niet dat de regering in Khartoum ,,Darfur volledig zou moeten opgeven''.

Gevraagd om een reactie, reageerde de Soedanese minister van Humanitaire Aangelegenheden niet bij voorbaat afwijzend. ,,Wat bedoelt hij met een autonome regio?'', zei Mohammed Youssef Abdullah in een telefonisch interview met het presbureau AP. ,,Daarover zou gediscussieerd moeten worden.''

De Amerikaanse VN-gezant voor Soedan, Charles Snyder, zei gisteren dat andere Soedanese facties zullen worden aangemoedigd om de wapens op te nemen als de regering in Khartoum geen orde op zaken kan stellen in het zuiden en in Darfur. Er ligt al een ontwerp-vredesakkoord voor het zuiden, maar de voortgang van de besprekingen die op 7 oktober in het Keniaanse Naivasha moeten beginnen, wordt ernstig bedreigd door de crisis in Darfur.

De vredesbesprekingen over Darfur die eerder deze maand zijn afgebroken, zullen volgende maand in Nigeria worden hervat. Als die besprekingen niet tot politieke oplossingen leiden, zei Snyder, zou Soedan in de ongunstigste geval dezelfde weg kunnen gaan als Somalië dat al dertien jaar geen centrale regering heeft en de facto door krijgsheren is opgedeeld.

Snyder zei dat het nog zeker ,,achttien maanden tot twee jaar'' zal duren voordat de crisis in Darfur is opgelost. Dat is de tijd die volgens hem nodig is om de Arabische militie Janjaweed te ontwapenen en de veiligheid in de regio zodanig te herstellen dat de vluchtelingen en ontheemden weer veilig terug naar huis kunnen. Het geweld in Darfur heeft sinds begin vorig jaar zeker 1,4 miljoen mensen verjaagd en naar schatting 50.000 doden gevergd.

De veiligheidsraad van de Verenigde Naties riep vorige week in een resolutie op tot versterking van de Afrikaanse vredesmacht in Darfur. Daarbij werd ook gedreigd met sancties.