IJsregen in katholiek Oostenrijk (Gerectificeerd)

Een seksschandaal binnen de Oostenrijkse katholieke kerk suddert door. Steeds meer Oostenrijkers keren daarom de katholieke kerk de rug toe.

Alsof hij lood in zijn vleugels heeft, zo zegt de Oostenrijkse kardinaal Christoph Schönbrun in de Wiener Kirchenzeitung zich te voelen. Aanleiding vormt een seksschandaal in de katholieke kerk in Oostenrijk, dat maar niet tot een einde wil komen.

Schönbrun herinnert aan de sfeervolle, grootse katholieke gebeurtenissen van de afgelopen maanden, zoals de Midden-Europese katholiekendag en de begrafenissen van kardinaal Franz König en president Thomas Klestil. ,,En dan deze onophoudelijke ijsregen, de hele zomer door. Schandaal na schandaal, negatieve publiciteit en bij veel mensen het gevoel: `ik heb er genoeg van',' aldus Schönbrun.

Wat dat laatste betreft heeft hij zeker gelijk. Een groeiend aantal Oostenrijkse katholieken keert de kerk de rug toe. In Oostenrijk, waar ongeveer tachtig procent van de bevolking zichzelf katholiek noemt, worden kinderen bij hun doop automatisch als zodanig geregistreerd. Als ze dat niet meer willen, moeten ze zich officieel laten uitschrijven. Uit een onderzoek van de krant Die Presse blijkt dat het aantal mensen in Wenen dat de kerk verlaat in juli 36 procent hoger lag dan in het jaar ervoor. In augustus zelfs bijna veertig procent.

Volgens woordvoerder Erich Leitenberger van het aartsbisdom Wenen zijn die uitschrijvingen op zichzelf niet nieuw. Dat gebeurt al jaren. Maar het pijnlijke is volgens Leitenberger dat juist in dit voorjaar het aantal mensen dat de kerk verliet aan het teruglopen was. ,,Iedereen die de kerk verlaat is er een te veel', vindt Leitenberger.

Aanvankelijk was het vooral het schandaal op het seminarie van Sankt Pölten dat de katholieke gemoederen in beroering heeft gebracht. Daar werden deze zomer 40.000 pornografische foto's en video's gevonden, een deel daarvan was kinderporno. Verder waren en beelden van seksuele handelingen tussen seminaristen en docenten.

Bisschop Kurt Krenn, verantwoordelijk voor het seminarie, probeerde de beelden af te doen als ,,kwajongensstreken' na afloop van een ,,kerstfeest'. Maar met die bagatelliserende opmerkingen gooide hij alleen maar olie op het vuur. Binnen enkele dagen moesten de directeur van het seminarie en zijn plaatsvervanger opstappen en het Vaticaan stuurde kardinaal Klaus Küng uit Vorarlberg als `apostolisch visitator' naar het tachtig kilometer ten westen van Wenen gelegen St. Pölten voor een onderzoek. Küng maakte duidelijk dat het afgelopen moest zijn, letterlijk. Hij sloot het seminarie en legde – ,,want dat is de wens van de paus' – alle betrokkenen een spreekverbod op.

Maar de zaak blijft doorsudderen en dat komt mede door een nieuw seksschandaal. Vorige week werd een van de televisie bekende priester gearresteerd omdat hij twintig jaar geleden tien kinderen seksueel zou hebben misbruikt – de priester zelf ontkend.

Ook bisschop Krenn blijft voor onrust zorgen. Bij een recent bezoek aan Rome werd hem dringend verzocht zijn functie `uit gezondheidsoverwegingen' neer te leggen. Krenn liet weten zich niet ziek te voelen. Daarop gaf de paus hem in een persoonlijk onderhoud te verstaan een wisseling van de leiding in het bisdom St. Pölten te wensen.

Tot nu toe heeft Krenn geen krimp gegeven, al lijkt dat slechts een kwestie van tijd. ,,Mij wordt groot onrecht aangedaan', meent de bisschop in een interview met het weekblad Die ganze Woche. ,,En als een medebroeder een ander schijnbaar een dolk in de rug steekt, kan ik alleen maar zeggen, dat de kerk ook slechts uit mensen bestaat.' Hij ging nog een stapje verder: ,,Ook Onze Lieve Heer is niet goed behandeld.'

Rectificatie

Katholiek Oostenrijk

In het artikel IJsregen in katholiek Oostenrijk (25 september, pagina 4) wordt de aartsbisschop van Wenen kardinaal Schönbrun genoemd. Hij heet Schönborn. Klaus Küng is geen kardinaal maar bisschop.