De premier belt en mailt vanuit bed

De terugkeer van premier Balkenende laat nog even op zich wachten. Diens vervanging kost vice-premier Zalm `een uurtje per dag'.

In een eenpersoonskamer op de derde verdieping van het IJsselland Ziekenhuis in Capelle aan den IJssel ligt premier Jan Peter Balkenende. Hij herstelt. Zijn rechtervoet is in verband gerold en rust op een stellage. Op de vierde teen van die voet is een `flinke wond', in de woorden van de Rijksvoorlichtingsdienst, omdat daar de huid en dood weefsel is weggesneden.

De premier is optimistisch nu, volgens verschillende bezoekers. ,,Hij is uit de running en heeft zich daaraan overgegeven'', zegt een van hen. Dominee Ruud Stiemer van zijn gemeente De Gaarde in Capelle heeft hem bezocht, en enkele kabinetsleden: Gerrit Zalm, Maria van der Hoeven, Joop Wijn. Fractievoorzitter Verhagen. Dat is het. Weinig ambtenaren, wel familie.

Toen Balkenende vorige week dinsdag werd opgenomen en aan het infuus werd gelegd, was hij zeer bezorgd. De zondag daarvoor had hij last gekregen van zijn teen. Hij had koorts, de antibioticakuur was niet aangeslagen, maar wat hem mankeerde was niet duidelijk. ,,Wat heb ik?'', zei hij per telefoon tegen een belangstellende die niet met zijn naam in de krant wil. ,,En wat zal de diagnose leren?''

De volgende dag werd hij geopereerd aan een agressieve infectie van streptokok- en stafylokokbacteriën. Daarbij is huid- en spierweefsel weggehaald. Dat dat snel gebeurde was belangrijk, zegt Frans Moll, als hoogleraar vaatchirurgie verbonden aan het Universitair Medisch Centrum in Utrecht. ,,Die bacteriën maken het weefsel in heel korte tijd dood en dat dode weefsel moet snel worden verwijderd, omdat dat weer een bron van infectie is.'' Moll is niet persoonlijk betrokken bij de behandeling van Balkenende.

Minister Zalm staat met filmster Katja Schuurman op de foto in De Telegraaf ter gelegenheid van de première van de film Cool van Theo van Gogh. Balkenende maakt er een grapje over door de telefoon. ,,Alles is nu wel erg oneerlijk verdeeld'', antwoordt Zalm. Zalm doet op zijn weblog verslag van zijn wekelijkse gesprek met de koningin. Zalm laat zich door het Jeugdjournaal interviewen in het Torentje. Zalm brengt een fruitmand in het ziekenhuis.

Dat de premier niet aanwezig zou zijn op prinsjesdag was al snel duidelijk, maar konden de algemene politieke beschouwingen worden uitgesteld? ,,De onzekerheid of hij terug moest naar Den Haag en wanneer de debatten zouden worden gehouden, was niet bevorderlijk voor zijn herstel'', aldus een ingewijde. De genezing zal naar verwachting nog zeker twee tot drie weken duren.

De premier werkt niet in het ziekenhuis, maar hij belt en e-mailt wel via zijn Blackberry zakcomputer. ,,Dat hij de algemene beschouwingen niet bij kan wonen, vindt hij erg'', zegt een andere bezoeker. Zalm zal hem, met instemming van de fractievoorzitters in de Tweede Kamer, vervangen. De andere taken worden over vice-premiers Zalm en De Graaf verdeeld. Het premierschap kost Zalm, laat een medewerker van hem zich ontvallen, ,,een uurtje per dag''.

Zalm begint zijn dagen sinds de ziekte van de premier op Algemene Zaken.

[vervolg BALKENENDE: pagina 3]

BALKENENDE

Geloof houdt JP overeind, zegt zijn wijkpredikant

[vervolg van pagina 1]

Tot nu toe kan Zalm het premierschap er redelijk makkelijk bij doen, mede omdat zijn agenda was vrijgehouden voor de algemene politieke beschouwingen die afgelopen week zouden plaatsvinden. Hij vervangt Balkenende als voorzitter van de ministerraad, staatssecretaris Wijn (Financiën, CDA) neemt Zalms plaats in als minister van Financiën.

Zalm neemt de honneurs waar tijdens het staatsbezoek van de Pakistaanse regeringsleider Pervez Musharraf komende maandag aan Nederland. De kans is groot dat hij Balkenende ook vervangt op de top tussen Europa en de Aziatische landen in Hanoi, de tweede week van oktober. Over de Europese Raad van 4, 5 en 6 november is nog geen besluit genomen.

,,Het noodscenario begint nog nergens te kraken'', zegt Zalms woordvoerder, maar niet duidelijk is wat er gebeurt als Balkenende nog veel langer ziek blijft. ,,Men kijkt nu steeds een week, anderhalve week vooruit.''

Ingewijden melden dat in de marge van de ministerraad vorige week gesproken is over de vervanging van Balkenende door een CDA'er. Minister Van der Hoeven (Onderwijs, CDA) neemt nu al het partijpolitieke werk in de ministerraad over. Zij is nu hoofd van de CDA-bewindslieden en overlegt met de beide vice-premiers over politieke kwesties.

Maandag besluit het chirurgisch team of de premier eind volgende week een huidtransplantatie kan ondergaan. Volgens vaatchirurg Moll van het UMCU zullen zij kijken `of de wond is uitgewerkt'. ,,Ze moeten er zeker van zijn dat de infectie niet opnieuw de kop opsteekt. Dus liever een paar dagen later dan te vroeg. Ze kijken naar de bezinking in zijn bloed. Ze nemen zijn temperatuur op.''

Moll vermoedt dat er een lapje huid waarschijnlijk afkomstig van de onderkant van het dijbeen van Balkenende wordt weggesneden. ,,Daar worden kleine gaatjes ingeprikt, zodat eventuele viezigheid die in de wond is achtergebleven het lichaam nog kan verlaten.'' Vijf dagen na de operatie, die Moll `niet bijzonder' noemt, kan de chirurg zien of de nieuwe huid beklijft. Het lijkt Moll verstandig als Balkenende zijn been daarna `een aantal weken' niet belast.

Dominee Stiemer heeft deze week nog een ziekenbezoek gebracht aan Balkenende. Dat doet hij bij iedere zieke van zijn gemeente. ,,Jan Peter is een evenwichtig persoon. Hij heeft steun aan zijn geloof. Dat houdt hem overeind.''

    • Egbert Kalse
    • Jutta Chorus