Vertel de waarheid over de Baltische `SS'

In zijn artikel in deze krant van 28 augustus beweert Sasza Malko dat ,,de ervaringen van de twee jaar sovjetbezetting waren echter zodanig dat de Letse jeugd zich vervolgens massaal bij de Waffen-SS meldde''. Verder schrijft hij dat in het oorlogsmuseum in Riga ,,die steun voor de SS allemaal zorgvuldig en liefdevol [is] vastgelegd''.

In Riga bevindt zich inderdaad een oorlogsmuseum. In dit museum heb ik bij eerdere bezoeken nimmer een permanente tentoonstelling over het Molotov-Ribbentrop-pact met geheime protocollen en de daarbij overeengekomen opdeling van Polen, de Baltische landen en Bessarabië gezien. Wel wordt aan dit pact met de afschuwelijke hieraan verbonden gevolgen uitvoerig aandacht besteed in het Museum van de Bezetting van Letland, 1940-1991.

Op indrukwekkende wijze is hier de bezetting van Letland door de sovjets (twee maal: 1940-1941 en 1944-1991) en nazi-Duitsland (1941-1945) tentoongesteld. De opmars van de Duitsers in de Sovjet-Unie stagneerde in 1943. De verliezen aan manschappen (en materiaal) waren enorm. De nazi's vatten het plan op Letse (en ook Estische ) militaire eenheden te formeren ter aanvulling van de aan het Oostfront geleden verliezen.

In het bijzonder ten gevolge van de aanzienlijke verliezen bij de slag om Stalingrad decreteerde Hitler per instructie, gedateerd 10 februari 1943, de formatie van een `Lettischen SS-Freiwilligen-Legion'. Echter, er waren meer deserteurs dan vrijwilligers. Conscriptie was daarom voor de Duitsers de enige mogelijkheid om de 15de en 19de (Letse) Waffen-SS divisies te bemannen. In totaal zijn tussen de 115.000 en 146.000 Letten onder de wapenen geroepen.

Aangezien het in dienst oproepen van mannen van een bezet, veroverd land zoals Letland en Estland in flagrante strijd was met het 4de Haagse Verdrag van 1907 betreffende de wetten en gebruiken van de oorlog te land, werden de Letse (en Estische) divisies van het – onterechte – voorvoegsel `vrijwillig' voorzien.

De voormalige (sovjet)Russische bezetter grijpt de kwestie van de zogeheten Baltische `SS'-legioenen overigens regelmatig aan om de Baltische buurlanden zwart te maken zonder ook maar in de geringste mate haar eigen, kwalijke rol in het Balticum op een eerlijke manier te benaderen.