Herstel van reputatie zal Shell jaren kosten

Meer investeringen die pas na 2009 echt iets opleveren. Oliegigant Shell worstelt en heeft, ondanks het optimisme over de lange termijn, nog altijd weinig krediet in de financiële wereld.

Dat herstel van een beschadigde reputatie tijd kost beseft Jeroen van der Veer maar al te goed. De bestuurvoorzitter van de Koninklijke/Shell Groep werd gisteren gevraagd naar het gerucht dat het Franse olieconcern Total een bod overweegt op het veel grotere Shell. ,,Geruchten als deze laten zien dat onze reputatie nog niet op het oude niveau is'', verzuchtte de Shell-topman gisteren op de persconferentie in Londen.

Dat op de financiële markten en in de media het gerucht de afgelopen weken niet onserieus werd genomen, laat zien dat het Nederlands-Britse concern inderdaad nog veel werk moet verzetten eer de reputatie van conservatisme en degelijkheid weer is waar die eens was. Gisteren probeerde de vier topmanagers van het concern de financiële wereld ervan te overtuigen dat Shell weer op het juiste pad is – sinds het schandaal met te hoog opgegeven olie- en gasreserves die Shell dit jaar op zijn grondvesten deed schudden.

Het topmanagement hield gisteren in Londen zijn jaarlijkse strategiepresentatie. Het beloofde meer geld uit te geven aan de speurtocht naar olie en gas: jaarlijks 15 miljard dollar tot 2006 vergeleken met ruim 12 miljard in 2003. Het beloofde de productie aan het eind van het decennium weer te laten stijgen. Het beloofde de zo belangrijke vervangingsratio de komende jaren op ten minste 100 procent te houden. zodat het concern in ieder geval evenveel olie en gas vindt als dat het oppompt – en niet langer inteert op bestaande voorraden.

De reacties uit de financiële waren overwegend negatief. Er zou niets nieuws zijn gezegd, de gehoopte aankondiging over de inkoop van eigen aandelen kwam niet, de productie blijft de komende jaren relatief laag en – dat vooral – het is maar de vraag of de beloftes worden waargemaakt. Het aandeel Koninklijke Olie daalde gisteren met 2,4 procent in Amsterdam en verloor vanmorgen nog eens 1,1 procent.

De vrees dat Shell zijn beloftes niet nakomt zou nog enige jaren geleden ondenkbaar zijn geweest. Shell stond tot eind vorige eeuw bekend als een solide en conservatief bedrijf dat deed wat het beloofde. Het schandaal met de reserves maakte hier prompt een einde aan, nadat er overigens door een `bijstelling van de productiedoelstelling' al scheurtjes in de reputatie waren verschenen. Shell moest dit jaar zijn `bewezen' olie- en gasreserves met 23 procent verminderen omdat het niet voldeed aan de criteria van de Amerikaanse beursautoriteit SEC. Het schandaal kostte drie topbesturders hun baan, leverde Shell forse boetes op en dwong het concern tot een onderzoek naar zijn eigen structuur - waarvan de uitkomst in november zou worden bekendgemaakt.

Het in voldoende mate kunnen oppompen van gas en olie en het op peil houden van de reserves blijven niettemin een probleem, zo bleek gisteren. Dit jaar worden er 3,7 tot 3,8 miljoen vaten per dag aan olie-equivalent opgepompt, een daling vergeleken met de 3,9 miljoen van 2003. En de vooruitzichten zijn somber. In 2005 en 2006 zal de productie uitkomen op 3,5 tot 3,8 miljoen miljoen vaten per dag en vervolgens in 2009 op 3,9 tot 4 miljoen vaten. Productiechef Malcolm Brinded zei gisteren dat hij ,teleurgesteld'' zou zijn als de productie aan het eind van het decenium niet op de 4 miljoen staat. Hij wil in 2014 uitkomen op 4,5 tot 5 miljoen vaten per dag. Maar het betekent wel dat de productie tot 2009 niet hoger uitkomt dan het niveau van vorig jaar.

Teleurstellend, zeggen analisten, en het directe gevolg van de te lage investeringen in de tweede helft van de jaren negentig. Omdat het meer oppomte dan het vond, moest Shell jarenlang op de voorraden interen. Dit jaar is dit weer het geval met een vervangingsratio van 60 tot 80 procent. De komende jaren stijgt die tot boven de honderd, maar dat komt alleen doordat Shell afgeboekte reserves weer als `bewezen' klassificeert.

Vanaf 2009 moet volgens Shell de productie flink stijgen als grote projecten op gang komen. De portfolio ziet er inderdaad indrukwekkend uit. Shell heeft een groot aandeel in het reusachtige Sakhalin-gasproject in Rusland, de diepwater-olievelden in Brazilië zullen vanaf 2009 hun investeringen terugbetalen evenals het Kashagan-olieveld in Kazachstan.

De komende jaren zouden meer projecten worden aangekondigd aangezien Shell veel nieuwe bronnen onderzoekt die veelbelovend zouden zijn. Ook velden die eerder wellicht als te duur werden beschouwd komen nu in aanmerking voor ontwikkeling dankzij de hoge olieprijs. En volgens Van der Veer blijft de olie duur. ,,Er is een verandering [gaande] in de industrie'', zei Van der Veer verwijzend naar de grote stijging van de vraag naar brandstoffen. ,,Wij verwachten dat de olieprijs structureel op een hoger niveau zal blijven.''

    • Heleen de Graaf