Een reconstructie van een doodschop

Vannacht werd gereconstrueerd onder welke omstandigheden Anja Joos werd gedood. Fotograferen was streng verboden.

Leunend op zijn paraplu kijkt advocaat Eric van den Pol om zich heen. ,,Moet je kijken wat een circus. Dat had allemaal toch wel wat simpeler gekund'', verzucht hij. Het is middernacht op het Gerard Douplein in de Amsterdamse wijk De Pijp. Het plein lijkt deze nacht op de setting van een filmset, met als enige verschil dat de filmbeelden dienen voor een videoreconstructie in het hoger beroep in de zaak-Anja Joos. Zij werd in oktober 2003 op dit plein doodgeschopt.

Het is vooral de organisatie die deze `schouw' indrukwekkend maakt. Het plein is aan alle kanten afgezet met hoge hekken. Al het publiek is verwijderd en café 't Paardje is donker. Binnen de hekken drentelen leden van het Amsterdamse gerechtshof, advocaten, tientallen agenten en medewerkers van het openbaar ministerie heen en weer.

Buurtbewoners hebben een flyer ontvangen waarin stond dat het plein deze nacht afgesloten zou zijn. Ook werd hun ten strengste verboden film- of fotobeelden te maken. Een ordeteam ziet daar op toe. ,,Heb jij nog iets van een verrekijker geregeld?'' vraagt een van de teamleden aan de chef. Die heeft dat niet, maar het is volgens hem sowieso moeilijk met alle ,,technieken van nu'' om alles te controleren.

Anja Joos (43) verliet op 6 oktober vorig jaar de slijterij bij supermarkt Dirk van den Broek. Joos was een bekende in de buurt. Ze was verslaafd aan drugs en alcohol. Buurtbewoner Maurice Horsthuis zag haar vaak op het plein, altijd met haar hond bij zich. ,,Ze was een van die standaardtypes die hier altijd lopen.''

Nadat Joos de supermarkt verliet, dacht een medewerker van de winkel dat ze een blikje bier gestolen had. Hij kende haar nog van eerdere incidenten. Met een aantal vrienden die ook in de supermarkt werkten, rende hij achter Joos aan. Op het Gerard Douplein liep het vervolgens uit de hand, nadat Joos met een bonnetje had aangetoond dat ze het blikje bier betaald had. Wat daarna precies gebeurde is onduidelijk. De videoreconstructie van vannacht moet uitkomst bieden. Joos zou hebben gescholden en er werd een terrasstoel in de richting van Joos gegooid. Ze werd onderuit getrapt en terwijl ze op de grond lag kreeg ze nog enkele schoppen. Joos overleed later in het ziekenhuis.

Volgens de advocaten van een aantal verdachten is de rol van de belangrijkste getuige deze nacht cruciaal. Die beweert gehoord te hebben hoe de jongens elkaar aanmoedigden en joelden, maar dat is volgens de advocaten feitelijk gezien onmogelijk. ,,Waar zij stond, had ze dat niet kunnen horen.'' De eerste drie dagen van november zal het gerechtshof het hoger beroep behandelen, dan zal ook blijken wat de videobeelden waard zijn.

Voor de verdachten arriveren wordt het plein hermetisch afgegrendeld. Uit de ramen van enkele huizen hangen bewoners met een biertje in de hand. Door een kier in het hek is nog net te zien dat de figurant die Anja Joos speelt, arriveert. Ze draagt een rok en heeft haar krullende haar verborgen onder een geblokte hoofddoek. Een hond is er niet.

    • Tom Kreling