Nooit eerder was Bush zo lief voor de VN

Normaal richt een Amerikaanse president zich in zijn jaarlijkse VN-rede tot de wereld. Dit keer waren zijn woorden vooral voor binnenlands gebruik. Nooit eerder was hij zo vriendelijk voor de VN.

President Bush verkocht gisteren bij de Verenigde Naties de moeizame Amerikaanse bemoeienissen in Irak en Afghanistan bijna als een succesnummer. Nu in beide landen de `bandietenregimes' uit de weg waren geruimd, stonden zij er veel beter voor en met hen de hele wereld, was de strekking. In zijn toespraak tot de Algemene Vergadering van de VN dichtte Bush de twee landen bijna een proeftuinfunctie toe: ze waren ,,op weg naar democratie en vrijheid'' en bezig ,,een model'' te worden voor het hele Midden-Oosten.

Zeker, het aantal terreuraanvallen zou verder toenemen in de aanloop naar de verkiezingen in Irak en Afghanistan, erkende de president. Maar dat deed aan Bush' algemene conclusie niets af: ,,De ontwikkeling van vrijheid heeft altijd een prijs die wordt betaald door de moedigsten onder ons. Amerika betreurt de verliezen voor onze natie, en voor vele anderen. Wij zullen samenwerken met de volkeren van Afghanistan en Irak tot hun hoop op vrijheid en veiligheid is waargemaakt.''

Doorgaans geldt de jaarlijkse VN-rede van de Amerikaanse president als een temperatuuropname voor de internationale betrekkingen. Dit keer bediende hij duidelijk ook een binnenlands publiek. Dat bleek uit de snelle reactie van de Democraten. Van presidentskandidaat Kerry tot `buitenlandsenator' Biden en sterdiplomaat Holbrooke, allemaal zeiden ze niets te snappen van de ronkende presentatie van Bush.

Of de president de buitenlandse leiders bij de VN wel heeft overtuigd, is zeer de vraag. Bush die de VN inzake Irak twee jaar geleden nog waarschuwde voor `irrelevantie' en een half jaar later op eigen houtje dat land binnenviel, hield gisteren de meest VN-gezinde toespraak uit zijn regeerperiode. ,,De geschiedenis zal de grote idealen van deze organisatie roemen.'' En: ,,De VN en mijn land delen de diepste overtuigingen'', inzake onder meer ,,de waardigheid van elk mensenleven''.

Bush hamerde op wereldwijde bestrijding van aids, vergroting van welvaart, verbreiding van democratie als ,,nieuwe definitie van veiligheid'' om terreur te bestrijden''. ,,Samen kunnen we zoveel meer bereiken'', zei Bush die zo vaak van unilaterisme wordt beticht.

De aanwezige staatshoofden en regeringsleiders hebben zich wellicht afgevraagd hoe welgemeend zijn woorden waren. Hoe sterk voelt de Amerikaanse president die door velen als go-it-alone-cowboy wordt gezien, zich nu werkelijk aangesproken door het multilateralisme? Tenslotte worden de VN wel erg vaak op de korrel genomen door zijn vice-president en running mate Dick Cheney.

    • Robert van de Roer