Mandela's notities terug na 33 jaar

De Zuid-Afrikaanse oud-president Nelson Mandela heeft de twee notitieblokken terug die hem 33 jaar geleden in de gevangenis van Robbeneiland waren afgepakt waar hij gevangen zat na een veroordeling wegens sabotage.

Hij kreeg ze gisteren tijdens de opening van het Nelson Mandela Center of Memory and Commemoration, een archief dat via internet kan worden geraadpleegd (www.nelsonmandela.org). Ze hadden al die tijd in een kast gelegen bij de inmiddels gepensioneerde politieman Donald Card die in 1964 tijdens de rechtszaak tegen Mandela belastende verklaringen had afgelegd.

Card had de notitieblokken in handen gekregen toen de autoriteiten hem in 1971 vroegen in Mandela's papieren naar gecodeerde berichten te zoeken. Hij besloot uiteindelijk de papieren niet terug te geven, zei hij gisteren, omdat hij niet wilde dat zulke ,,waardevolle documenten vernietigd zouden worden of verloren zouden gaan''.

Mandela gebruikte de notitieblokken tussen februari 1969 en april 1971 om concepten voor brieven te maken. In die tijd mocht hij maar een enkele brief per halfjaar versturen van niet meer dan 500 woorden. Die brieven werden zwaar gecensureerd. Mandela maakte veel ontwerpen in het klad voordat hij uiteindelijk de definitieve versie schreef.

,,De ene oude man overhandigt twee notitieblokken aan een andere oude man. Zo zou wat u net gezien heeft, kunnen worden beschreven'', zei de 86-jarige Mandela die een hemd droeg met daarop zijn oude gevangenisnummer: 46664. Hij bedankte Card voor het teruggeven van de notitieblokken terwijl de agent die papieren ook had kunnen houden of verkopen aan een verzamelaar. Volgens Mandela wordt de geschiedenis van zijn land gekarakteriseerd ,,door een overmaat aan vergeten''. Hij zei dat het belangrijk is voor de jeugd van Zuid-Afrika om te weten aan welke ketenen hun ouders zich hebben ontworsteld.

Mandela zat tot februari 1990 gevangen. Vier jaar later werd hij de eerste zwarte president van Zuid-Afrika.